चालू घडामोडी : १५ ऑक्टोबर

भारत आणि रशियामध्ये १६ क्षेत्रांत करार

  • भारत आणि रशिया यांच्यातील वार्षिक बैठकीवेळी संरक्षण, ऊर्जा, वीज, जहाज बांधणी, अवकाश तंत्रज्ञान यांसह १६ क्षेत्रांत करार करण्यात आले.
  • ब्रिक्स परिषदेसाठी भारत, रशिया, चीन, ब्राझील व दक्षिण आफ्रिका या पाच देशांचे राष्ट्रप्रमुख दक्षिण गोव्यातील बाणावली येथे आले आहेत.
  • या परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर भारत व रशियामध्ये स्वतंत्रपणे चर्चा झाली व या चर्चेनंतर करारांची घोषणा करण्यात आली.
  • संरक्षण क्षेत्रातील करारानुसार भारतामध्ये कामोव्ह २२ टी हेलिकॉप्टरचे उत्पादन, ४ अत्याधुनिक फ्रिगेटची बांधणी दोन्ही देश मिळून करणार आहेत.
  • मेक इन इंडिया संकल्पनेच्या उद्देशपूर्तीसाठी रशिया मदत करणार आहे. वार्षिक संरक्षण औद्योगिक परिषदेसाठीही दोन्ही देशांनी मंजुरी दिली आहे.
  • रशियन डायरेक्ट इन्व्हेस्टमेंट फंड (आरडीआयएफ) भारतीय नॅशनल इन्वेस्टमेंट अँड इन्फ्रास्ट्रक्चर फंड (एनआयआयएफ) सोबत मिळून भारतात संयुक्तरित्या सुमारे १ अब्ज डॉलरची गुंतवणूक करणार आहे.
  • या संयुक्त फंडात आरडीआयएफ आणि एनआयआयएफचे प्रत्येकी ५० कोटी डॉलर्सचे योगदान असणार आहे.
 एस-४०० ट्रीम्फ खरेदी करार 
  • लष्करी करारानुसार भारत रशियाकडून पाच ‘एस-४०० ट्रीम्फ’ ही अत्याधुनिक क्षेपणास्त्रविरोधी यंत्रणा खरेदी करणार आहे.
  • ३९ हजार कोटी रुपयांच्या या करारामुळे भारताचे हवाई क्षेत्र अधिक सुरक्षित होणार आहे.
  • शत्रू देशांची लढाऊ विमाने, क्षेपणास्त्रांना आपल्या हद्दीत प्रवेश करण्यापूर्वीच नष्ट करण्याचे हे तंत्रज्ञान आहे.
  • एस-४०० हे एस-३००ची पुढची आवृत्ती आहे. रशियन लष्करामध्ये २००७ पासून एस-४०० एअर डिफेन्स सिस्टमचा वापर सुरु आहे. 
  • अमेरिकेची सर्वात अत्याधुनिक स्टेल्थ तंत्रज्ञानाची एफ-३५, एफ-२२ ही लढाऊ विमाने एस-४०० क्षेपणास्त्र पाडू शकते असा रशियन तज्ञांचा दावा आहे.
  • एफ-३५, एफ-२२ रडारला सापडत नाहीत. शक्तीशाली रडार हे एस-४०० सिस्टमचे वैशिष्टय आहे.
  • एस-४०० मध्ये तीन वेगवेगळया पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे असून, या तंत्रज्ञानामुळे ४०० किमी क्षेत्रातील शत्रूचा हवाई हल्ला परतवून लावता येऊ शकतो.
  • रशियाकडे एस-५०० असल्यामुळे ते एस-४०० तंत्रज्ञान विकत आहेत. भारताप्रमाणे चीनलाही रशिया एस-४०० एअर डिफेन्स सिस्टम देणार आहे.
  • पाकिस्तान आणि चीनसारखे शेजारी असताना भारताला हे क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञान कमालीचे उपयोगी पडणार आहे.
 महत्त्वाचे इतर करार 
  • २२६ कामोव्ह हेलिकॉप्टर्सच्या खरेदीसाठी भागधारक करार.
  • रशियन स्पेस कॉर्पोरेशन आणि इस्रोमध्ये सहकार्य करार.
  • शिक्षण आणि प्रशिक्षणासाठी सहकार्य.
  • भारतीय आणि रशियन रेल्वे विभाग यांच्यात सहकार्य करार.
  • रशियन सरकारच्या मालकीची कंपनी रॉसनेफ्टकडून भारतातील सर्वांत मोठी तेल कंपनी एस्सार ऑईलचे १३ अब्ज डॉलरला अधिग्रहण.
  • नौकाबांधणी क्षेत्र विकासासाठी युनायटेड शिप-बिल्डिंग कॉर्पोरेशन आणि आंध्र प्रदेश इकॉनॉमिकल डेव्हलपमेंट बोर्ड यांच्यात करार.
  • शहरी विकास आणि स्मार्ट सिटी प्रकल्पांसाठी सामंजस्य करार.

कुडनकुलम अणुऊर्जा प्रकल्पाचे राष्ट्रार्पण

  • भारताच्या नागरी अणुऊर्जा मोहिमेला महत्त्वपूर्ण आयाम देणाऱ्या कुडनकुलम अणुऊर्जा प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्याचे १५ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रार्पण करण्यात आले.
  • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी व रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांनी बाणावलीतून तामिळनाडूतील कुडनकुलम प्रकल्पाच्या ई-फलकाचे अनावरण करून राष्ट्रार्पण केले.
  • यावेळी रशियाच्या सहकार्याने देशात आणखी आठ अणुभट्ट्या उभारण्याचा प्रस्ताव विचाराधीन असल्याचे मोदी यांनी जाहीर केले.
  • त्याचप्रमाणे या प्रकल्पाच्या तिसऱ्या व चौथ्या टप्प्याची पायाभरणी केल्याचे जाहीर केले.
  • कुडनकुलमच्या पहिल्या टप्प्यामुळे भारताला १००० मेगावॅट अणुऊर्जा प्राप्त झाली असून तिसऱ्या व चौथ्या टप्प्यात आणखी १००० मेगावॅट अणुऊर्जा तयार होणार आहे.
  • याव्यतिरिक्त दोन देशांमध्ये नैसर्गिक वायू वाहिनीचा मार्ग सुरू करण्यासाठी लवकरच संयुक्त मोहीम हाती घेण्यात येणार आहे.

दिल्लीमध्ये आशिया पॅसिफिक मीट

  • दिल्लीतल्या नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामामध्ये (एनएसडी) १९ ते २५ ऑक्टोबर दरम्यान नवव्या आशिया पॅसिफिक मीटचे आयोजन करण्यात आले आहे.
  • भारतासह विविध १० देशांतील १४ थिएटर स्कूलचे रंगकर्मी आपल्या नाट्य कलाकृती, संस्कृती व कला क्षेत्रातील अनुभव यांचे आदान प्रदान करतील.
  • ‘द स्ट्रेंग्थ ऑफ आशिया इन कंटेंपररी थिएटर परफॉर्मन्स कल्चर’ ही नवव्या आशिया पॅसिफिक मीटची थिम आहे.
  • त्याला अनुसरून १० थिएटर स्कूलशी संलग्न २० देशातले नाट्य कला शिक्षक, विद्यार्थी, समीक्षक व रंगभूमी कलाकार या संमेलनात सहभागी होत आहेत.
  • यानिमित्ताने भारतीय रंगभूमीचे कलाकार आपल्या थिएटर कलेचा व रंगभूमीच्या महान परंपरेचा अविष्कार जगासमोर सादर करतील.
  • तसेच भारतातल्या रंगकर्मींना आशिया पॅसिफिक ब्युरो स्कुल थिएटरच्या विविध कलाकृतींचा आस्वाद घेण्याची संधीही मिळेल.
  • नवव्या आशिया पॅसिफिक मीटच्या संयोजन समितीच्या सूत्रधार प्रा. त्रिपुरारी शर्मा आहेत.
  • एनएसडीचे संचालक प्रा. वामन केंद्रे

1 comment: