मासिक : डिसेंबर २०१६ (PDF)

'डिसेंबर २०१६'च्या सर्व चालू घडामोडींच्या सखोल अभ्यासासाठी तसेच राज्यसेवा, PSI, STI, Asst व इतर अनेक परीक्षांच्या परिपूर्ण तयारीसाठी MPSC Toppersचे PDF स्वरूपातील हे मासिक मोफत डाउनलोड करा आणि आपल्या मित्र-मैत्रिणींना देखील SHARE करा.

हे मासिक फक्त MPSC Toppers मोबाईल अॅपवर उपलब्ध आहे.



हे मासिक मोफत PDF स्वरूपात डाउनलोड करण्यासाठी MPSC Toppersचे मोबाईल अॅप डाउनलोड करा.
Link : MPSC Toppers Mobile App (Version 3.0)
★ अभ्यासासाठी सर्वांना शुभेच्छा ★

चालू घडामोडी : ११ जानेवारी

पराग हवालदार यांना टेक्निकल ऑस्कर पुरस्कार

  • मूळ भारतीय असलेल्या अमेरिकेतील पराग हवालदार यांना तंत्रज्ञानातील ऑस्कर पुरस्कार (टेक्निकल ऑस्कर) जाहीर झाला आहे.
  • अ‍ॅकॅडमी ऑफ मोशन पिक्चर्स अ‍ॅण्ड सायन्सेसतर्फे हा पुरस्कार दिला जातो. ११ फेब्रुवारी २०१७ रोजी हवालदार यांना तो प्रदान केला जाईल.
  • हवालदार हे खरगपूर आयआयटीतून कॉम्प्युटर इंजिनीअर झाले आहेत. १९९१मध्ये पदवीधर झाल्यानंतर काही तरी नावीन्यपूर्ण संशोधन करण्यासाठी ते अमेरिकेत गेले.
  • युनिव्हर्सिटी ऑफ सदर्न कॅनिफोर्नियामधील उच्चशिक्षणानंतर ते सोनी पिक्चर्स इमेजवर्क्समध्ये रुजू झाले.
  • चित्रपट आणि खेळांमध्ये द्विमिती आणि त्रिमिती तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यामध्ये त्यांचे मोठे योगदान आहे.
  • त्यांचे हे तंत्रज्ञान ‘ॲलिस इन वंडरलॅण्ड’, ‘मॉन्स्टर हाऊस’ आणि ‘स्पायडरमॅन’ मालिकेतील चित्रपटांमध्ये वापरण्यात आले आहे.
  • मल्टिमीडिया तंत्रज्ञानामध्ये त्यांचा हातखंडा असून ते सी++, सी, मॅटलॅब, जावा, पायथॉन, लिस्प आणि सीलोज या संगणकीय भाषांचेही तज्ज्ञ मानले जातात.
  • या त्यांच्या कामाची दखल घेऊनच त्यांना टेक्निकल ऑस्करचा पुरस्कार जाहीर झाला आहे.

एअर इंडियाच्या विमानांमध्ये महिलांसाठी राखीव आसने

  • भारताची राष्ट्रीय हवाई कंपनी असलेल्या एअर इंडियाच्या विमानांमध्ये महिलांसाठी राखीव आसने ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
  • येत्या १८ जानेवारीपासून देशांतर्गत प्रवास करणाऱ्या विमानांमध्ये या निर्णयाची अंमलबजावणी करण्यात येईल. यासाठी कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारले जाणार नाही.
  • जगात पहिल्यांदाच अशाप्रकारे कोणत्याही विमानांमध्ये महिलांसाठी आसने राखीव ठेवण्यात येणार आहेत.
  • एकट्याने विमान प्रवास करणाऱ्या महिलांच्या सुरक्षिततेसाठी एअर इंडियाने हा निर्णय घेतल्याची शक्यता आहे.

छत्तीसगडमध्ये सूर्यनमस्कारांचा विश्वविक्रम

  • छत्तीसगडमध्ये योगगुरु बाबा रामदेव यांच्या उपस्थितीत विवेकानंद जयंती आणि राष्ट्रीय युवा दिवसानिमित्त योग शिबिराचे आयोजन करण्यात आले होते.
  • या शिबिरात १ लाख लोकांनी सूर्यनमस्कार आणि योगा करून एक विश्वविक्रम प्रस्थापित केला. या विश्वविक्रमाची नोंद गोल्डन बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये करण्यात आली आहे.
  • याआधी बाबा रामदेव यांच्या उपस्थितीत २०१६मध्ये ५० हजार लोकांनी योग सादर करून विश्वविक्रम केला होता.
  • या योग शिबिराला छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री रमण सिंह आणि योगगुरु रामदेव बाबा यांची उपस्थिती होती.

तंबाखूबाबत डब्लूएचओचा अहवाल प्रसिद्ध

  • तंबाखू आणि त्याचे दुष्परिणाम यासंबंधी जागतिक आरोग्य संघटना आणि युएस कॅंसर इंस्टिट्यूटने एक अहवाल सादर केला आहे.
  • हा एकूण ६६८ पानांचा अहवाल असून या अहवालाचे परीक्षण ७० तज्ज्ञांनी केले आहे. धुम्रपान आणि त्यातून उद्भवणाऱ्या आजारांच्या उपाययोजनांवर अब्जावधी डॉलर्स खर्च होतात असे या अहवालात म्हटले आहे.
 अहवालातील ठळक मुद्दे: 
  • जर धुम्रपानाला वेळीच आळा घातला नाही तर येत्या काळात तंबाखूजन्य पदार्थांमुळे लोकांचे मृत्यूमुखी पडण्याचे प्रमाण हे कित्येक पटीने वाढेल.
  • सध्या तंबाखू आणि धुम्रपानामुळे दरवर्षी जगभरात ६० लाख लोक मृत्यूमुखी पडतात. जर धुम्रपानाचे प्रमाण आणि विक्रीवर वेळीच आळा घातला नाही तर २०३०पर्यंत दरवर्षी ८० लाखांच्या वर लोक मृत्यूमुखी पडतील.
  • येत्या काळात हे प्रमाण वाढतच जाईल असा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेनी दिला आहे.
  • कर्करोग किंवा तंबाखूमुळे उद्भवणाऱ्या आजारांच्या खर्चावर जगभरात १ ट्रिलियन डॉलर किंवा त्यापेक्षा अधिक खर्च केला जातो.
  • म्हणजेच या उत्पादनांमधून जो महसूल मिळतो त्यापेक्षा अधिक रक्कम ही आजारांच्या उपचारांवर खर्च केली जाते.
  • जगाचा विचार केला तर तंबाखू आणि तंबाखूजन्य उत्पादनांचे सर्वाधिक सेवन हे अविकसित आणि विकसनशील देशांमध्ये होते. ८० टक्के धुम्रपान करणारे लोक हे याच देशाचे सदस्य.

कर्नाटकमध्ये बायोडिझेलवर धावणाऱ्या बस

  • वाढत्या प्रदूषणावर मात करण्यासाठी कर्नाटक परिवहन अर्थात केएसआरटीसीने (कर्नाटक स्टेट रोड ट्रान्सपोर्ट कॉर्पोरेशन) १०० टक्के बायोडिझेलवर धावणाऱ्या २५ लक्झरी बस खरेदी केल्या आहेत.
  • बायोडिझेलवर धावणाऱ्या या प्रत्येक मल्टिअॅक्सल बसची किंमत ९१.१० लाख इतकी आहे.
  • या सर्व बसला बायोडिझेल किट बसवण्यात आलेले आहे. या बसमुळे हवेत होणारे प्रदूषण टळणार आहे.
  • या बसची खास रचना करण्यात आली आहे. यातून आरामदायक प्रवास करता येईल अशा पद्धतीने याचे डिझाइन तयार करण्यात आले आहे.
  • प्रत्येक सीट्सच्या रांगेत लॅपटॉप आणि मोबाइल चार्जिंगची सुविधा देण्यात आली आहे.
  • त्याचबरोबर प्रवाशांच्या मनोरंजनासाठी रांगेत फोल्डेड एलसीडी मॉनिटर आणि डिव्हिडी प्लेअरची सुविधा देण्यात आली आहे.
  • आणीबाणीच्या वेळी बसमध्ये अलार्म वाजेल. उल्लेखनीय म्हणजे या बसला ६ इमरजन्सी दरवाजे आहेत.
  • बायोडिझेलवरील या बसमुळे प्रतिवर्षी सुमारे ८६.६ लाखांची बचत होणार असल्याचा दावा केएसआरटीसीने केला आहे.

चालू घडामोडी : १० जानेवारी

इंडिया आयएनएक्सचे उद्घाटन

  • मुंबई शेअर बाजाराच्या पहिल्या आंतरराष्ट्रीय एक्स्चेंजचे (इंडिया आयएनएक्स) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते गुजरातमधील गांधीनगर येथील गुजरात इंटरनॅशनल फायनान्स टेक (गिफ्ट) सिटी येथे उद्घाटन झाले.
  • इंडिया आयएनएक्स हा असा अत्याधुनिक प्लॅटफॉर्म आहे जो केवळ चार मायक्रो सेकंदांमध्ये कार्यरत होतो.
  • हे एक्स्चेंज २२ तास कार्यरत राहणार आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदार आणि अनिवासी भारतीयांना जगभरात कोठेही ट्रेडिंग शक्य होणार आहे.
  • इक्विटी डेरिव्हटिव्हज, करन्सी डेरिव्हटिव्हज, कमॉडिटी डेरिव्हटिव्हज यांसह इंडेक्स आणि स्टॉक्समध्ये ट्रेडिंग सुरू करणे हा प्राथमिक उद्देश आहे.
  • याशिवाय आवश्यक पायाभूत सुविधा निर्माण झाल्यानंतर याच ठिकाणी डिपॉझिटरी रिसिप्ट आणि बॉण्डचेही व्यवहार होणार आहेत.

कल्याण कृष्णमूर्ती फ्लिपकार्टचे नवे सीईओ

  • फ्लिपकार्टच्या मुख्य-कार्यकारी अधिकारी पदावरुन फ्लिपकार्टचे सह-संस्थापक बिन्नी बंसल यांना हटविण्यात आले आहे.
  • त्यांच्या जागेवर कल्याण कृष्णमूर्ती यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. सध्या ते फ्लिपकार्टमध्ये कॅटेगरी डिजाईन ऑर्गनायजेशनचे प्रमुख या पदावर कार्यरत आहेत.
  • कृष्णमूर्ती हे फ्लिपकार्टमध्ये येण्याआधी फ्लिपकार्टची प्रमुख गुंतवणूकदार कंपनी टायगर ग्लोबलमध्ये व्यवस्थापकीय संचालक पदावर काम करीत होते.
  • बिन्नी बंसल यांना समूहाचे मुख्याधिकारी बनविण्यात आले आहे तर सचिन बंसल हे समुहाचे कार्यकारी अध्यक्ष या पदावर कायम राहणार आहेत.
  • सचिन बंसल आणि बिन्नी बंसल या दोघांनी २००७मध्ये फ्लिपकार्टची स्थापना केली होती.
  • सचिन बंसल यांना मागील वर्षी मुख्याधिकारी या पदावरुन हटवून त्यांच्या जागी बिन्नी बंसल यांची नियुक्ती करण्यात आली होती.

बेशिस्त कंपन्यांच्या यादीत एअर इंडिया तिसऱ्या क्रमांकावर

  • प्रवाशांना दिल्या जाणाऱ्या सुविधा, विमानांच्या पाळल्या जाणाऱ्या वेळा यांच्या आधारे फ्लाईटस्टॅट्सने सर्वाधिक बेशिस्त व सर्वोत्तम सेवा देणाऱ्या विमान कंपन्यांची यादी तयार केली आहे.
  • विमानांच्या वेळा न पाळण्याच्या, चांगल्या सुविधा न देणाऱ्या कंपन्यांच्या यादीत एअर इंडिया तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
  • एअर इंडियाचे वेळ न पाळण्याचे प्रमाण ३८.७१ टक्के इतके आहे. या यादीत एल अल ही इस्रायली कंपनी पहिल्या क्रमांकावर आहे.
  • एल अल कंपनीच्या विमानांच्या वेळा न पाळण्याचे प्रमाण ५६ टक्के आहे. तर या यादीत आईसलँडएअर कंपनी (४१.०५ टक्के) दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
  • एअर इंडियानंतर या यादीत चौथ्या क्रमांकावर फिलीपाईन्स एअरलाईन्स (३८.३३ टक्के), पाचव्या क्रमांकावर एशियाना एअरलाईन्स (३७.४६ टक्के) आहे.
  • विमानांच्या वेळा कसोशीने पाळण्यात केएलएम या नेदरलँडच्या कंपनीचा क्रमांक पहिला लागतो. केएलएम कंपनीच्या विमानांची वेळ चुकण्याचे प्रमाण फक्त ११.४७ टक्के आहे.
  • या यादीत दुसऱ्या क्रमांकावर आयबेरिया (११.८२ टक्के), तिसऱ्या क्रमांकावर जपान एअरलाईन्स (१२.२ टक्के) आहे.

ख्रिस्तियानो रोनाल्डो प्लेयर ऑफ द इयर

  • फिफा संघटनेतर्फे दिल्या जाणाऱ्या प्लेयर ऑफ द इयर पुरस्काराने  ख्रिस्तियानो रोनाल्डोला चौथ्यांदा सन्मानित करण्यात आले आहे.
  • याआधी २००८, २०१३, २०१४ असा तीनवेळा रोनाल्डोने हा पुरस्कार मिळविला आहे.
  • पोर्तुगाल संघाच्या युरो चषक स्पर्धेतील विजयामध्ये रोनाल्डोने महत्वाची भूमिका बजावली होती. रोनाल्डोला नुकताच बॅलन डीओर पुरस्कारही मिळाला आहे.
  • रोनाल्डोने २०१६मध्ये पोर्तुगाल आणि रियल मांद्रीद संघाकडून खेळताना ५९ गोल केले तर १६ गोलमध्ये त्याने सहाय्यकाची भूमिका वठवली.
  • या शर्यतीत रोनाल्डोला फ्रान्सच्या अँन्टोनी ग्रीजमन व अर्जेंटिनाच्या लिओनेल मेस्सी या प्रमुख खेळाडूंचे आव्हान होते.
  • उत्कृष्ट रेफ्री म्हणून इटलीच्या क्लाऊडीओ रेनोडी यांना फिफाने सन्मानित केले. त्यांनी फ्रान्सच्या झिनेदीन जिदानला मागे टाकून हा पुरस्कार पटकावला.
  • फिफाचे अध्यक्ष: जिआनी इन्फॅन्टीनो

पाकिस्तानचा क्रुझ क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केल्याचा दावा

  • पाकिस्तानने पाणबुडीतून सोडल्या जाणारे पहिले आण्विक क्रुझ क्षेपणास्त्र ‘बाबर-३’ची यशस्वी चाचणी केल्याचा दावा केला आहे.
  • अणवस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता असलेले बाबर-३ हे क्षेपणास्त्र ४५० किलोमीटर अंतरावरील लक्ष्याचा अचूक वेध घेऊ शकते.
  • हे क्षेपणास्त्र पाण्याखाली नियंत्रणासाठी लागणाऱ्या अत्याधुनिक दिशादर्शक आणि मार्गदर्शन प्रणालीने सज्ज आहे.
  • बाबर-३ ही जमिनीवरून मारा करणाऱ्या बाबर-२ या क्षेपणास्त्राची विकसित आवृत्ती आहे. डिसेंबरमध्ये बाबर-२ ची यशस्वी चाचणी करण्यात आली होती.
  • भारताने यापूर्वीच म्हणजे २००८मध्येच पाणबुडीवरून सोडण्यात येऊ शकणाऱ्या आण्विक क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली होती.
  • याशिवाय, २०१३मध्ये भारताने पाणबुडीवरून डागण्यात येणारे क्रुझ क्षेपणास्त्र विकसित करण्यात यश मिळवले होते.
  • काही दिवसांपूर्वीच भारताने संपूर्ण चीनला टप्प्यात आणणाऱ्या अग्नी-४ व अग्नी-५ या क्षेपणास्त्रांची यशस्वी चाचणी केली होती.

चालू घडामोडी : ९ जानेवारी

प्रा. व्ही. कुमारन यांना इन्फोसिस पुरस्कार

  • बंगळुरूच्या इंडियन इन्स्टिटय़ूट ऑफ सायन्सेसच्या प्रा. व्ही. कुमारन यांना इन्फोसिस पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे.
  • त्यांनी संगणक व अभियांत्रिकीतील तंत्रज्ञानाचा वापर वैद्यकीय क्षेत्रातील काही सुविधांसाठी केला आहे.
  • हायड्रोडायनॅमिक इन्स्टॅबिलिटी, ट्रान्झिशन टू टर्ब्यूलन्स, फ्लो अ‍ॅण्ड मिक्सिंग ऑफ मायक्रो फ्लुइडिक डिव्हाइसेस, डायनॅमिक्स ऑफ कॉम्प्लेक्स फ्लुईड्स, ग्रॅन्युलर फ्लोज हे त्यांचे संशोधनाचे खास विषय आहेत.
  • सध्या ते इंडियन इन्स्टिटय़ूट ऑफ सायन्सेस या संस्थेच्या रासायनिक अभियांत्रिकी शाखेत प्राध्यापक आहेत.
  • इंडियन अ‍ॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस, द इंडियन नॅशनल सायन्स अ‍ॅकॅडमी यांचे ते फेलो आहेत. अमेरिकन फिजिकल सोसायटीचे फेलो म्हणून त्यांची २०१५मध्ये निवड झाली.
  • १९८७मध्ये त्यांनी आयआयटी मद्रास येथून बी-टेक पदवी घेतली. नंतर १९९२मध्ये कॉर्नेल विद्यापीठातून पीएच डी झाले आहेत.
  • लॅब ऑन चीप हे त्यांच्या प्रयोगांचे वैशिष्टय़ असून त्यांच्या संशोधनामुळे काही अभिक्रिया कमी वेळात तपासणे शक्य झाले आहे.
  • पॉलिमर, पॉलिमर जेल, भारित पारपटले यातही त्यांनी उपयोजित संशोधन केले आहे. अन्न व सौंदर्य प्रसाधन क्षेत्रात वापरल्या जाणाऱ्या लॅमेलर लिक्विड क्रिस्टलाइन पदार्थाची निर्मिती करण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे.
  • त्यांना भारतात विज्ञानात सर्वोच्च मानला जाणारा भटनागर पुरस्कार व स्वर्णजयंती विद्यावृत्ती तसेच इतर अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.

रणदीप हुडा अग्निशमन सेवेचा ब्रँड अँबॅसेडर

  • भारतातील अग्निशमन सेवेचा ब्रँड अँबॅसेडर म्हणून अभिनेता रणदीप हुडा याची निवड करण्यात आली आहे.
  • केंद्र सरकारची संस्था 'द स्टँडिंग फायर अॅडवायजरी काउन्सिल'ने (SFC) रणदीपची निवड केली आहे.
  • अभिनेता रणदीप हुडा आधी मुंबई अग्निशामक दलाचा ब्रँड अँबॅसेडर राहिलेला आहे. तो भविष्यात अग्निसुरक्षा अभियानांमध्ये सहभागी होणार आहे.

मनरेगासाठी आधार कार्ड बंधनकारक

  • ग्रामीण भागातील प्रत्येक कुटुंबाला वर्षाला शंभर दिवस हक्काचे काम देणाऱ्या महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेसाठी (मनरेगा) एप्रिलपासून आधार कार्ड बंधनकारक करण्यात आले आहे.
  • सरकारने आधार कायद्यातील कलम ७ लागू केले आहे. यानुसार सरकारी अंशदान व निधी मिळविताना आणि विविध योजनांचा लाभ घेण्यासाठी आधार क्रमांक देणे बंधनकारक आहे.
  • त्यामुळे मनरेगा योजनेत नाव नोंदविणाऱ्या व्यक्तींना आता आधार कार्डचा पुरावा द्यावा लागणार आहे.
  • ज्यांच्याकडे आधार कार्ड नाही त्यांना ३१ मार्चपर्यंत ते काढून घ्यावे लागेल. आधारसाठी नाव नोंदणी केलेल्यांना त्याची पावती पुरावा म्हणून देता येईल.
  • आधार कार्ड मिळेपर्यंत शिधापत्रिका, वाहन चालविण्याचा परवाना, मतदार ओळखपत्र, मनरेगाचे ओळखपत्र, राजपत्रित अधिकाऱ्यांनी दिलेले प्रमाणपत्र इ. पुरावा म्हणून ग्राह्य धरण्यात येणार आहे.

इराणचे माजी राष्ट्राध्यक्ष रफसंजानी यांचे निधन

  • इराणचे माजी राष्ट्राध्यक्ष अली अकबर हाशेमी रफसंजानी यांचे ८ जानेवारी रोजी हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. ते ८२ वर्षांचे होते.
  • रफसंजानी हे इराणचे १९८९ ते १९९७ अशा दीर्घ काळापर्यंत राष्ट्राध्यक्ष होते. यानंतर २००५मध्ये अध्यक्षीय निवडणुकीत ते महमूद अहमदिनेजाद यांच्याकडून पराभूत झाले होते.
  • इराणमधील संसद व मार्गदर्शक मंडळामधील (गार्डियन कौन्सिल) वाद मिटविण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या संवेदनशील समितीचे अध्यक्ष म्हणूनही रफसंजानी यांनी काम पाहिले होते.
  • याच समितीने २०१३मध्ये अध्यक्षीय निवडणुकीत उतरलेल्या रफसंजानी यांना अपात्र ठरविले होते.

चालू घडामोडी : ८ जानेवारी

ज्येष्ठ अभिनेते ओम पुरी यांचे निधन

  • आपल्या अभियनाच्या जोरावर हिंदी चित्रपटसृष्टीत वेगळे स्थान मिळवणारे ज्येष्ठ अभिनेते ओम पुरी यांचे ६ जानेवारी रोजी हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्याने निधन झाले.
  • त्यांचा जन्म १८ ऑक्टोबर १९५० रोजी हरियाणातील अंबाला येथे झाला होता. मृत्यूसमयी ते ६६ वर्षांचे होते.
  • घाशीराम कोतवाल या मराठी चित्रपटाद्वारे त्यांनी अभिनयक्षेत्रात पर्दापण केले होते. आक्रोश हा त्यांचा पहिला गाजलेला चित्रपट होता.
  • त्यांनी  आपल्या कारकिर्दीत ३००हून अधिक चित्रपटात भूमिका केल्या आहेत. तसेच त्यांनी ‘मजमा’' या खासगी नाट्यमंडळाची स्थापना केली.
  • ओम पुरी यांनी हॉलीवूडमध्येही आपली छाप सोडली होती. अनेक इंग्रजी चित्रपटांमध्ये त्यांनी अभिनय केला.
  • नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामाच्या १९७३बॅचचे ते विद्यार्थी होते. अभिनयाबरोबरच त्यांचा भारदस्त आवाज व संवादफेक कौशल्य अप्रतिम होते.
  • अलीकडेच आलेल्या ‘द जंगल बुक’ या चित्रपटातील ‘बघीरा’ला ओम पुरी यांनी आवाज दिला होता.
  • आस्था, हेराफेरी, अर्धसत्य, चक्रव्यूह, चायना गेट, घायल यासारख्या विविध चित्रपटांमधून त्यांनी आपल्या अभिनयाची छाप सोडली.
  • गेल्या काही वर्षांत, सामाजिक घडामोडींबाबत त्यांनी काही मतेही मांडली होती. त्यातली बरीच मते वादग्रस्त ठरली होती.
  • केंद्र सरकारने त्यांच्या चित्रपटसृष्टीतील योगदानाची दखल घेत त्यांना १९९०मध्ये पद्मश्री पुरस्कारने सन्मानित केले होते.
  • आरोहण आणि अर्धसत्य चित्रपटातील अभिनयासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याच्या राष्ट्रीय पुरस्काराने गौरवण्यात आले होते.
  • ब्रिटिश सिनेसृष्टीतील कसदार कामगिरीबद्दल त्यांना मानद 'ऑफिसर ऑफ द ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर' ही पदवीही प्रदान करण्यात आली होती.
  • ब्रिटिश विनोदी चित्रपट 'ईस्ट इज ईस्ट'मधील भूमिकेसाठी त्यांना बाफ्टा पुरस्काराने गौरवण्यात आले होते.

हिंदू कॉलेजच्या स्थापनेला दोनशे वर्षे पूर्ण

  • कोलकाता येथील हिंदू कॉलेजच्या स्थापनेला २० जानेवारी २०१७ रोजी दोनशे वर्षे पूर्ण होत आहेत.
  • यानिमित्त २० जानेवारीला होणाऱ्या स्थापनादिनाच्या कार्यक्रमासाठी एक हजारांहून अधिक माजी विद्यार्थ्यांनी नोंदणी केली आहे.
  • ६ डिसेंबरला २०१६पासून संगीत रजनी कार्यक्रमाद्वारे हिंदू कॉलेजच्या स्थापनेच्या २०० वर्षाच्यानिमित्त वर्षभर होणाऱ्या कार्यक्रमाची सुरवात करण्यात आली होती.
  • आत्तापर्यंत या कॉलेजचे तीनदा नाव बदलण्यात आले आहे. मूळ हिंदू कॉलेजची स्थापना ही १८१७मध्ये झाली.
  • त्यानंतर १८५५मध्ये त्याचे नाव प्रेसेडन्सी कॉलेज असे झाले तर २०१०मध्ये त्याचे नामकरण प्रेसेडन्सी विद्यापीठ असे झाले.
  • आपल्या २०० वर्षांच्या इतिहासात या विद्यापीठात काळानुसार अनेक शैक्षणिक बदलही झाले असून आता येथे २१व्या शतकानुसार शिक्षण देण्यात येत आहे.

जवानांचे निवृत्तीचे वय दोन वर्षांनी वाढविण्याची शिफारस

  • लष्करातील जवानांचे (शिपाई) निवृत्तीचे वय दोन वर्षांनी वाढविण्याची शिफारस संरक्षण मंत्रालयाने नियुक्त केलेल्या समितीने केली आहे. 
  • संरक्षण मंत्रालयाने निवृत्त लष्करी अधिकारी लेफ्टनंट जनरल शेकटकर यांच्या अध्यक्षतेखाली ही समिती नियुक्त केली होती.
  • या समितीने आपला अहवाल मागील महिन्यात सादर केला असून, त्यात जवानांच्या निवृत्तीचे वय २ वर्षांनी वाढविण्याची शिफारस केली आहे.
  • ही शिफारस मंजूर झाल्यास लष्कराच्या खर्चात हजारो कोटी रुपयांची बचत होणार आहे.
  • तसेच लष्कारासमोर असलेली प्रशिक्षित मनुष्यबळाच्या कमतरतेची मोठी समस्यादेखील दूर होण्यास मदत होणार आहे.
  • लष्कराची सज्जता वाढविण्यासाठी अनुपयोगी खर्चात कपात करून उपलब्ध स्रोतांचा जास्तीत जास्त वापर करण्यावर भर देण्यात यावा, असे समितीच्या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
  • सध्या लष्करात शिपाई म्हणून भरती होणारे जवान पदोन्नती न मिळाल्यास १७ वर्षांच्या सेवेनंतर निवृत्त होतात.
  • सुमारे ८० टक्के शिपाई म्हणूनच निवृत्त होतात. दरवर्षी लष्करातून ६० हजार शिपाई निवृत्त होतात.

प्रवासी कौशल्य विकास योजना

  • बंगळुरुमध्ये सुरु असलेल्या १४व्या प्रवासी भारतीय दिवस संमेलनात पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी प्रवासी कौशल्य विकास योजना सुरू करणार असल्याची घोषणा केली.
  • परदेशात रोजगार मिळविण्यासाठी प्रयत्नशील असणाऱ्या भारतीयांना या योजनेचा लाभ होणार आहे.
  • अकुशल भारतीय कामगारांचा कौशल्यविकास व्हावा आणि ते जागतिक पातळीवर स्पर्धा करण्यासाठी तयार व्हावेत हा योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
  • या योजनेअंतर्गत परदेशात ठराविक क्षेत्रांमध्ये काम करू इच्छिणाऱ्या भारतीयांना आंतरराष्ट्रीय मानकांप्रमाणे प्रशिक्षित आणि प्रमाणित करण्यात येईल.
  • राष्ट्रीय कौशल्य विकास महामंडळाच्या वतीने पररष्ट्र मंत्रालय आणि कौशल्य विकास मंत्रालयाच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षकांच्या साह्याने ही योजना राबविण्यात येणार आहे.

सानिया मिर्झाला ब्रिस्बेन आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत विजेतेपद

  • भारताची टेनिसपटू सानिया मिर्झा हिने ब्रिस्बेन आंतरराष्ट्रीय महिला दुहेरी स्पर्धेत अमेरिकेच्या बेथानी मॅट्टेक-सॅंड्‌स हिच्या साथीने विजेतेपद मिळविले.
  • प्रथम स्थानावरील मिर्झा-सँड्स या जोडीने ६-२, ६-३ अशा फरकाने दुसऱ्या मानांकित एकाटेरिना माकारोव्हा आणि एलिना व्हेसनिना या रशियन जोडीवर विजय मिळवला.
  • परंतु या यशामुळे बेथानीने जागतिक क्रमवारीत सानियाला मागे टाकत अव्वल क्रमांक मिळविला. बेथानी यापूर्वी पाचव्या स्थानी होती.
  • सानिया १३ एप्रिल २०१५पासून प्रथम स्थानी होती. तिने ९२ आठवडे हा क्रमांक राखला. यात ३१ आठवडे ती मार्टिना हिंगीससह संयुक्तरित्या प्रथम स्थानी होती.
  • गेल्या वर्षी तिने हिंगीसच्या साथीने ब्रिस्बेन, सिडनी आणि ऑस्ट्रेलियन ओपन या तीन स्पर्धा जिंकल्या होत्या.

भारत आणि पोर्तुगाल दरम्यान सहा सामंजस्य करार

  • पोर्तुगालचे पंतप्रधान ऍन्टोनिया कोस्टा यांच्या भारत दौऱ्यादरम्यान भारत आणि पोर्तुगाल दरम्यान सहा सामंजस्य करार झाले.
  • यामध्ये संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्याबद्दलच्या कराराचादेखील समावेश असून ऍन्टोनिया कोस्टा आणि पंतप्रधान मोदींनी या करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या.
  • ऍन्टोनिया कोस्टा सात दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर असून, त्यांनी पंतप्रधान मोदींना ख्रिस्तीयानो रोनाल्डोची जर्सी भेट म्हणून दिली.

चालू घडामोडी : ७ जानेवारी

१४ वे प्रवासी भारतीय दिवस संमेलन

  • कर्नाटकची राजधानी बंगळुरू येथे ७ ते ९ जानेवारी दरम्यान ‘१४ वे प्रवासी भारतीय दिवस’ संमेलन भरवण्यात आले आहे.
  • अनिवासी तरुण भारतीयांना आपल्या मातृभूमीतील संस्कृतीची ओळख निर्माण व्हावी हा या संमेलनाचा मुख्य उद्देश आहे.
  • स्टार्ट अप, पर्यटन आणि शैक्षणिक आदी क्षेत्रांत कार्यरत सव्वा तीन कोटी अनिवासी भारतीयांना आपल्या संस्कृतीशी जोडण्यासाठी दरवर्षी प्रवासी भारतीय दिवस संमेलन भरविण्यात येते.
  • या संमेलनाचे उद्घाटन प्रमुख पाहुणे सूरीनामचे सर्वात तरुण उपराष्ट्रपती मायकल अश्विन अधिन यांच्या हस्ते झाले.
  • संमेलनातील ‘भारत को जानो’ या कार्यक्रमात भारतीय वंशाचे जवळपास १६० तरुण सहभागी झाले आहेत.
  • तसेच राष्ट्रीय सेवा योजनेचे २५० विद्यार्थी आणि बंगळुरूतील विविध महाविद्यालयांतील २०० विद्यार्थी सहभागी झाले आहेत.
 प्रवासी भारतीय दिवस संमेलन 
  • ९ जानेवारी १९१५ रोजी महात्मा गांधी दक्षिण आफ्रिकेहून मुंबईमध्ये परतले होते. त्यामुळे दरवर्षी ९ जानेवारी दिवस भारतामध्ये प्रवासी भारतीय दिवस म्हणून साजरा केला जातो.
  • ह्याप्रित्यर्थ २००३पासून दरवर्षी अनिवासी भारतीय नागरिकांच्या भारताच्या प्रगतीमधील योगदानासाठी प्रवासी भारतीय दिवस संमेलन भरविण्यात येते.
  • यापूर्वीचे १३वे प्रवासी भारतीय दिवस संमेलन गांधीनगर, गुजरात येथे २०१५मध्ये भरविण्यात आले होते.

सँडफर्ड फ्लेमिंग यांची १९०वी जयंती

  • आंतरराष्ट्रीय प्रमाणवेळेचा शोध लावणाऱ्या सँडफर्ड फ्लेमिंग यांना गुगलकडून डूडल स्वरूपात मानवंदना देण्यात आली आहे.
  • ७ डिसेंबर रोजी सँडफर्ड फ्लेमिंग यांची १९०वी जयंती आहे. त्यासाठी गुगलने त्यांच्या यशाची महती सांगणारे डुडल तयार केले आहे.
  • या डुडलमध्ये वाफेच्या इंजिनासह आंतरराष्ट्रीय प्रमाणवेळ दर्शविणारी २४ घड्याळे दाखविण्यात आली आहेत.
  • स्कॉटिश वंशाचे असणारे सँडफर्ड हे पेशाने डिझायनर होते. सँडफर्ड यांचा जन्म स्कॉटलंडच्या किक्रॅलडी येथे झाला होता.
  • सँडफर्ड यांनी १८४७मध्ये रॉयल कॅनेडियन इन्स्टिट्यूटमध्ये आंतरराष्ट्रीय प्रमाणवेळेचा सिद्धांत मांडला.
  • जागतिक प्रमाणवेळेचे केंद्र इंग्लंडमध्ये ग्रीनिचला असावे असे त्यांनी सुचविले आणि प्रमाणवेळेच्या गणितांची रचना केली.
  • यासाठी त्यांनी रेखावृत्तानुसार १५ अंशांच्या फरकाने जगाची २४ भागांमध्ये विभागणी केली. या सिद्धांतामुळे आंतरराष्ट्रीय प्रमाणवेळ निश्चित झाली.
  • १८८४च्या  इंटरनॅशनल मेरिडियन परिषदेत त्यांची कल्पना अमान्य झाली पण ही पध्दत सोयीची असल्याने १९२९पर्यंत ती जगभर रूढ झाली.
  • याशिवाय, सँडफर्ड यांनी कॅनेडियन पॅसिफिक ही आंतरखंडीय रेल्वे उभारण्यातही महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.
  • फ्लेमिंग यांच्याकडे व्यापारी दृष्टीही होती. १८८२ साली त्यांनी कॅनडामध्ये कापूस उत्पादन करणारी कंपनी स्थापन केली.
  • तसेच त्यांनी कॅनडाच्या पहिल्या पोस्ट स्टॅम्पचेही डिझायनिंग केले. २२ जुलै १९१५ रोजी सँडफोर्ड यांचे निधन झाले.
  • त्यांच्या या सगळ्या कामगिरीमुळे १८९७साली इंग्लंडच्या राणीने त्यांचा ‘सर’ ही पदवी देत सन्मान केला.
 आंतरराष्ट्रीय प्रमाणवेळ 
  • आंतरराष्ट्रीय प्रमाणवेळेच्या निश्चितीपूर्वी जगाच्या विविध भागांतील लोक सूर्याच्या आकाशातील स्थितीवर स्वत:च्या घड्याळाची वेळ निश्चित करत.
  • मात्र, जेव्हा एखादी ट्रेन एका देशातून दुसऱ्या देशात जात असे तेव्हा वेळेचे गणित बिघडत असे. ही समस्या दूर करण्यासाठी सँडफोर्ड यांनी २४ तासांच्या घड्याळाचा विचार उचलून धरला.
  • प्रमाणवेळ ही जगातील वेगवेगळ्या स्थानांमध्ये पाळली जाणारी घड्याळाची एक वेळ आहे. बऱ्याचदा प्रमाणवेळेला ‘स्थानिक वेळ’ असेही संबोधले जाते.
  • प्रमाणवेळ ही यूटीसीपासून (जागतिक समन्वित वेळ) स्थानिक वेळफरकामध्ये लिहीली जाते. उदा. भारतीय प्रमाणवेळ यूटीसी+०५.३० अशी लिहिली जाते.

पेन्शनधारकांना आधार कार्ड क्रमांक बंधनकारक

  • पेन्शनधारक आणि सदस्यांना कर्मचारी पेन्शन योजना (ईपीएस) १९९५नुसार, लाभ मिळवण्यासाठी आधार कार्ड क्रमांक देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
  • कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (ईपीएफओ) आपल्या ५० लाख पेन्शनधारक आणि जवळपास ४ कोटी भागधारकांना जानेवारी महिन्याअखेरीस आधार कार्ड क्रमांक देणे बंधनकारक केले आहे.
  • त्यांच्याकडे आधार कार्ड नसेल तर, या महिन्याच्या अखेरीपर्यंत आपण आधार कार्डसाठी अर्ज केल्याचा पुरावा सादर करावा लागणार आहे.
  • ईपीएफओने देशभरातील १२० वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना या अभियानाचा प्रसार आणि प्रचार करण्याचे आदेश दिले आहेत.

चालू घडामोडी : ६ जानेवारी

फोर्ब्सची सुपर अचिव्हर्स यादी प्रसिध्द

  • प्रतिष्ठीत फोर्ब्स या मासिकाने २०१७च्या ‘सुपर अचिव्हर्स’च्या यादीत ३० भारतीय वंशाच्या नवउद्योजकांना स्थान दिले आहे.
  • आरोग्य, नवनिर्माण, क्रीडा, आर्थिक इत्यादी २० क्षेत्रांतील ३० भारतीय वंशाच्या व्यक्तींचा या यादीत समावेश करण्यात आला आहे.
  • यात तीस वर्षांखालील तरुण उद्योजकांचा समावेश असून, विशेष म्हणजे यात महिलांचाही समावेश आहे.
 या यादीतील काही नवउद्योजक 
  • विवेक कोप्पार्थी: निओ लाईट कंपनीचे सहसंस्थापक. कावीळ (जॉन्डीस) या आजारावर उपचार करणारे फोटो थेरपी डिव्हाइस (प्रकाश चिकित्सा उपकरण) विकसित केले आहे.
  • याशिवाय त्यांची कंपनी नवजात बालकांमधील हायपोथेरमिया (अंगातील तापमान कमी असणे) या आजारावर उपचार करण्यासाठी उपकरण विकसित करत आहे.
  • प्रार्थना देसाई: आरोग्य क्षेत्रातील जिप्लिन कंपनीच्या संस्थापक. विकसनशील देशांमध्ये ड्रोनच्या मदतीने लोकांवर उपचार करण्यासाठी उपक्रम सुरू केला.
  • शॉन पटेल: ऑर्थो निंजा या कंपनीच्या माध्यमातून शल्यचिकित्सकांमध्ये संवाद घडवण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यासाठी एक मोबाईल अॅप विकसित करत आहेत.
  • रोहन सुरी: अव्हेरिया हेल्थ सोल्युशन्सचे संस्थापक. उष्माघाताचे निरीक्षण अधिक चांगल्या पद्धतीने करता यावे, यासाठी एक प्रणाली विकसित केली.
  • आदित्य अग्रवाल: किसान नेटवर्कचे सहसंस्थापक. लहान शेतकऱ्यांना उत्पादित केलेला माल विकण्यासाठी ऑनलाइन बाजारपेठ उपलब्ध करून दिली.

रॉकफेलरच्या अध्यक्षपदी भारतीय वंशाचे राजीव शहा

  • अमेरिकेतील सर्वांत मोठी आणि प्रभावशाली देणगीदार संस्था असलेल्या रॉकफेलर फाउंडेशनचे १३वे अध्यक्ष म्हणून राजीव जे. शहा यांची नियुक्ती झाली आहे.
  • शहा हे ज्युडीथ रॉडिन यांच्याकडून अध्यक्षपदाची सूत्रे स्वीकारतील. रॉडिन या मागील बारा वर्षांपासून या संस्थेच्या अध्यक्ष होत्या.
  • सध्या शाह या संस्थेचे विश्वस्त आहेत. ते या संस्थेचे सर्वांत तरुण आणि भारतीय वंशाचे पहिले अध्यक्ष ठरले आहेत.
  • राजीव शहा २००९ ते २०१५ या काळात युनायटेड स्टेट्‌स एजन्सी फॉर इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंटचे (यूएसएआयडी) प्रमुख होते. 
  • त्यांनी अमेरिकेच्या कृषी विभागात मुख्य शास्त्रज्ञ आणि कनिष्ठ सचिव या पदांवरही काम केले आहे.
  • बिल अँड मेलिंडा गेट्‌स फाउंडेशन या स्वयंसेवी संस्थेही ते आठ वर्ष कार्यरत होते.
  • २०११मध्ये त्यांना राष्ट्रपतींच्या हस्ते प्रवासी भारतीय सन्मान पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे. अनिवासी भारतीयांना देण्यात येणारा हा सर्वोच्च पुरस्कार आहे.

इलेक्ट्रॉनिक चीप असलेले ई-पासपोर्ट

  • केंद्र सरकारने पासपोर्टच्या गैरवापराला आळा बसविण्यासाठी बायोमेट्रीक माहितीने परिपूर्ण असलेले ई-पासपोर्ट तयार करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
  • या ई-पासपोर्टमध्ये इलेक्ट्रॉनिक चीप असणार आहे. पासपोर्टच्या डेटा पेजमध्ये जी माहिती असेल, तीच माहिती या चीपमध्ये असणार आहे.
  • संसदेच्या हिवाळी अधिवेशनात ई-पासपोर्टसाठी मंजुरी देण्यात आली आहे. ई-पासपोर्टमुळे संबंधित व्यक्तीची संपूर्ण माहिती सुरक्षित राहू शकणार आहे.

धार्मिक अभ्यासाचे विद्वान ह्य़ूस्टन स्मिथ यांचे निधन

  • विविध धर्मग्रंथ आणि धर्मशास्त्राचा अफाट व्यासंग असलेले हे विद्वान प्रा. ह्य़ूस्टन स्मिथ यांचे ३० डिसेंबर २०१६ रोजी वृद्धापकाळाने निधन झाले.
  • स्मिथ यांचा जन्म १९१९मध्ये चीनमधील एका ख्रिश्चन परिवारात झाला. १७ वर्षे तेथे राहिल्यानंतर ते शिक्षणासाठी अमेरिकेत आले.
  • शिकागो विद्यापीठात त्यांचे शिक्षण झाले. त्यांनी स्वामी सत्प्रकाशानंद यांच्या मार्गदर्शनाखाली वेदान्त तसेच बौद्ध आणि सूफी इस्लामचा अभ्यास केला.
  • डेन्व्हर विद्यापीठात स्मिथ यांनी १९४४ ते १९४९ या काळात अध्यापन केले. नंतर वॉशिंग्टन विद्यापीठात त्यांनी १० वर्षे शिकवण्याचे केले.
  • नंतर मॅसॅच्युसेट्स इन्स्टिटय़ूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी) येथे प्राध्यापक व तत्त्वज्ञान विभागाचे प्रमुख म्हणून त्यांची नियुक्ती करण्यात आली.
  • वॉशिंग्टन विद्यापीठात असताना त्यांनी तयार केलेल्या ‘रिलिजन्स ऑफ मॅन्स’ आणि ‘सर्च फॉर अमेरिका’ या दोन मालिकांची खूप प्रशंसा केली गेली.
  • पुढे त्यांना आर्थर क्रॉम्टन यांच्यासमवेत ‘सायन्स अ‍ॅण्ड ह्य़ूमन रिस्पॉन्सिबिलिटी’ या अन्य एका चित्रवाणी मालिकेची निर्मिती करण्याची संधी मिळाली.
  • हिंदू धर्म, तिबेटी बौद्ध आणि सूफी संप्रदायावर स्मिथ यांनी माहितीपट बनवले, त्यांसही विविध आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांमध्ये पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले.
  • त्यांच्या ‘द वर्ल्ड्स रिलिजन्स’ या जगभर गाजलेल्या पुस्तकाच्या २० लाख प्रती विकल्या गेल्या होत्या.
  • १९९६मध्ये बिल मॉयर्स यांनी स्मिथ यांनी आयुष्यभर केलेल्या कार्याचा गौरव करणारा माहितीपट बनवला.

चालू घडामोडी : ५ जानेवारी

फेब्रुवारीमध्ये पाच राज्यांमध्ये निवडणुका

  • निवडणूक आयोगाने उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, पंजाब, गोवा व मणिपूर या पाच राज्यांमध्ये फेब्रुवारीमध्ये होणाऱ्या निवडणुकांसाठी मतदानाच्या तारखा जाहिर केल्या.
  • पाचही राज्यात ४ जानेवारीपासून आचारसंहिता लागू झाली आहे. या पाचही राज्यांतील निवडणुकांची मतमोजणी ११ मार्चला होणार आहे.
  • गोवा, पंजाबमध्ये ४ फेब्रुवारी तर उत्तराखंडमध्ये १५ फेब्रुवारीला निवडणूक होणार आहे.
  • मणिपूरमध्ये दोन टप्यात मतदान होत असून उत्तर प्रदेशात सात टप्प्यांमध्ये मतदान होणार आहे.
  • निवडणूक आयोगाचे अध्यक्ष: नसीम झैदी
 या निवडणुकांबद्दल महत्वाचे मुद्दे 
  • पाच राज्यातील विधानसभा निवडणुकीसाठी १.८५ लाख मतदान केंद्र उभारणार आहे. महिलांसाठी विशेष मतदान केंद्र उभारणार
  • सर्व मतदारांना फोटो व्होटर स्लिप दिली जाणार. स्लिपवर मतदारांचे छायाचित्र असणार
  • व्होटिंग मशिनवर उमेदवाराचा फोटो असणार.
  • उत्तर प्रदेश, पंजाब, उत्तराखंड या राज्यांमध्ये उमेदवारासाठी खर्चाची मर्यादा २८ लाख रुपये, तर गोवा आणि मणिपूरमध्ये २० लाख रुपये.
  • उमेदवारांना २० हजारांवरील खर्चासाठी चेकचा वापर बंधनकारक. काळा पैसा, रोख व्यवहार आणि गैरप्रकारांवर कडक लक्ष ठेवणार
  • प्रचारासाठी टीव्ही चॅनेलला दिलेल्या जाहिराती उमेदवाराच्या निवडणूक खर्चात ग्राह्य धरल्या जातील
  • निवडणूक प्रचारासाठी प्लास्टिक सामुग्रीच्या वापराला बंदी.
 काही निर्णयांची अंमलबजावणी प्रथमच 
  • मतदारांच्या मार्गदर्शनासाठी रंगीत पुस्तिका (व्होटर गाइड) दिली जाईल.
  • मतदान केंद्र उभारताना दिव्यांगांचाही विचार केला जावा, अशी सूचना निवडणूक आयोगाने केली आहे.
  • गोव्यात मतदानानंतर प्रत्येकाला स्लीप मिळणार
  • दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या आदेशाच्या पार्श्वभूमीवर उमेदवारांना मुख्य प्रतिज्ञापत्रासोबतच अतिरिक्त प्रतिज्ञत्रापत्र जोडावे लागणार.
  • उमेदवार १० वर्षांपासून सरकारी निवासस्थानात राहत असल्यास वीज, पाणी, टेलिफोन सेवा देणाऱ्या कंपन्यांकडून ‘नो डिमांड सर्टिफिकेट’ या अतिरिक्त प्रतिज्ञापत्राला जोडणे बंधनकारक.
राज्य विधानसभा जागा
उत्तर प्रदेश ४०३
पंजाब ११७
उत्तराखंड ७०
मणिपूर ६०
गोवा ४०

डिजिटल व्यवहारांसाठी निशुल्क हेल्पलाइन

  • केंद्र सरकारच्या दूरसंचार व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयांनी एकत्रितपणे सर्व डिजिटल व्यवहारांसाठी १४४४ ही निशुल्क हेल्पलाइन सुरू केली आहे.
  • या हेल्पलाइनवर नव्याने सुरू करण्यात आलेल्या भारत इंटरफेस फॉर मनी (भीम) वॉलेटसह अन्य डिजिटल व्यवहारांच्या प्रश्नांवर उत्तरे मिळणार आहेत.
  • ही हेल्पलाइन देशाच्या उत्तर, तसेच पूर्व भागातही इंग्रजी आणि हिंदीमध्ये आहे. लवकरच सर्व भारतीय भाषांमध्ये ती सुरू करण्यात येणार आहे.
  • दूरसंचार मंत्रालय, माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय आणि नॅसकॉम यांनी एकत्रितपणे ही हेल्पलाइन सुरू केली आहे.
  • सर्व दूरसंचार कंपन्या या हेल्पलाइनमध्ये सहभागी असल्याने सर्वच कंपन्यांच्या ग्राहकांना ही हेल्पलाइन उपलब्ध असेल.

महेंद्रसिंह धोनीचा कर्णधारपदाचा राजीनामा

  • भारतीय क्रिकेट संघाचा आतापर्यंतचा सर्वांत यशस्वी कर्णधार असलेल्या महेंद्रसिंह धोनीने राजीनामा दिला आहे. 
  • कर्णधारपदाचा राजीनामा दिला असला, तरीही संघनिवडीसाठी धोनी उपलब्ध असणार आहे.
  • कसोटी क्रिकेटमधून धोनीने डिसेंबर २०१४मध्ये निवृत्ती घेतली होती. त्यानंतर कसोटी संघाचे नेतृत्व विराट कोहलीकडे सोपविण्यात आले होते.
  • मात्र, एकदिवसीय आणि ट्वेंटी-२०मध्ये भारतीय संघाच्या कर्णधारपदी धोनीच कायम होता.
  • धोनीने २००४मध्ये बांगलादेशविरुद्धच्या सामन्यात आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले होते.
  • राहुल द्रविडकडून भारतीय संघाच्या कर्णधारपदाची सूत्रे स्विकारल्यानंतर धोनीने १९९ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये ११० तर ७२ ट्वेंटी-२०पैकी ४१ सामन्यांत विजय मिळविले.
  • धोनीच्या नेतृत्त्वाखाली टीम इंडियाने २००७मध्ये पहिला ट्वेन्टी-२० विश्वचषक तर २०११मध्ये एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत जेतेपद मिळविले आहे.
  • त्यानंतर इंग्लंडमध्ये झालेल्या चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धेतही भारतीय संघ अजिंक्य ठरला. याच काळात कसोटी क्रिकेटच्या क्रमवारीतही भारताने प्रथम स्थान पटकावले.
  • महेंद्रसिंग धोनी हा भारतीय संघाचा आतापर्यंतचा सर्वाधिक यशस्वी ठरलेला कर्णधार आहे.
  • त्याच्या नेतृत्त्वाखाली भारतीय संघाने एकदिवसीय आणि कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक सामन्यांमध्ये विजय मिळवला आहे.
  • एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक सामन्यांमध्ये नेतृत्व करणाऱ्या खेळाडूंच्या यादीत ऑस्ट्रेलियाच्या रिकी पॉंटिंगने (२३०) व न्यूझीलंडच्या स्टीफन फ्लेमिंग (२१८) यांच्यानंतर धोनी तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

लघू व मध्यम उद्योजकांसाठी गुगलची डिजिटल अनलॉक्ड सेवा

  • गुगलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुंदर पिचाई यांच्या उपस्थितीत नवी दिल्लीत लघू व मध्यम उद्योजकांच्या समुदायाकरिता प्रोत्साहनपूरक योजनांची मुहूर्तमेढ रोवण्यात आली.
  • गुगलद्वारे ‘डिजिटल अनलॉक्ड’ या प्रशिक्षण कार्यक्रमाची घोषणा यावेळी करण्यात आली आहे.
  • याअंतर्गत ऑफलाइन प्रशिक्षण दिले जाणार असून पुढील तीन वर्षांमध्ये विविध ४० शहरांमध्ये ५,००० कार्यशाळा घेतल्या जाणार आहेत.
  • फिक्कीच्या सहकार्याने सुरू केलेल्या सेवेत ९० दिवसांचे ट्रेनिंग व्हिडीओ व ८ तासांचा ट्रेनिंग कार्यक्रम आहे.
  • तर ‘माय बिजनेस वेबसाइट्स’द्वारे छोटय़ा उद्योजकांना त्यांच्या व्यवसायाकरिता मोफत संकेतस्थळ सुरू करता येईल. याद्वारे छोटे उद्योग विस्तारासाठी इंटरनेटचा उपयोग करू शकतील.
  • यासाठी प्रीमिअर नावाचे अ‍ॅपही उपलब्ध होणार आहे. हिंदी, इंग्रजी, तामिळी, तेलगू आणि मराठी या भाषांत ते विकसित केले जात आहे.

द्रमुकच्या कार्याध्यक्षपदी स्टॅलिन

  • तमिळनाडूतील प्रमुख विरोधी पक्ष असलेल्या ‘द्रमुक’च्या कार्याध्यक्षपदी पक्षाचे खजिनदार एम. के. स्टॅलिन यांची निवड करण्यात आली आहे.
  • पक्षाचे सर्वेसर्वा एम. करुणानिधी सध्या आजारी असल्याने पक्षाची धुरा त्यांचे पुत्र स्टॅलिन यांच्याकडे देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
  • स्टॅलिन यांच्याकडे कार्यकारी अध्यक्षपद देताना त्यांना सर्वाधिकारही प्रदान करण्यात आले आहेत.
  • स्टॅलिन यांचे मोठे बंधू एम. के. अळगिरी यांना २०१४मध्ये पक्षविरोधी कारवायांच्या कारणास्तव पक्षातून काढून टाकण्यात आलेले आहे.

भारतीय वंशाचे राज शहा व्हाईट हाऊसमधील महत्त्वाच्या पदावर

  • अमेरिकेचे नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मूळ भारतीय वंशाचे अमेरिकन नागरिक राज शहा यांची व्हाईट हाऊसमधील महत्त्वाच्या पदावर नियुक्ती केली आहे.
  • ट्रम्प यांचे उपसहायक आणि संपर्क उपसंचालक व संशोधक संचालक म्हणून शहा यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
  • राज शहा हे सध्या रिपब्लिकन राष्ट्रीय समितीच्या 'अपोझिशन रिसर्च'चे प्रमुख आहेत.
  • ट्रम्प यांच्या प्रतिस्पर्धी व डेमॉक्रॅटिक पक्षाच्या अध्यक्षपदाच्या उमेदवार हिलरी क्लिंटन यांच्याविरोधात संशोधन करणाऱ्या पथकाचे नेतृत्व शहा यांनी केले होते.

चालू घडामोडी : ४ जानेवारी

भारताला दक्षिण आशियाई फुटबॉल स्पर्धेचे जेतेपद

  • उत्कृष्ट सांघिक कौशल्य दाखवत भारताने बांगलादेशवर ३-१ अशी मात केली आणि महिलांच्या दक्षिण आशियाई फुटबॉल स्पर्धेत सलग चौथ्यांदा विजेतेपद पटकावले.
  • दांगमेई ग्रेसने १२व्या मिनिटाला बांगलादेशची गोलरक्षक सबिना अख्तरला चकवत भारतासाठी पहिला गोल केला.
  • उत्तरार्धात सामन्याच्या ६०व्या मिनिटाला पेनल्टी किकवर सस्मिता मलिकने गोल करीत भारताला २-१ अशी आघाडी मिळवून दिली.
  • सामन्याची सात मिनिटे बाकी असताना भारताच्या इंदुमतीने गोल करीत संघाची आघाडी ३-१ अशी वाढवली. याच आघाडीच्या जोरावर भारताने हा सामना जिंकत अजिंक्यपदावर मोहोर उमटवली.

डॉ. आनन शेट्टी यांना हंटरियन प्रोफेसरपद

  • ब्रिटनमधील भारतीय वंशाचे अस्थिशल्यविशारद डॉ. आनन शेट्टी यांना ‘हंटरियन प्रोफेसर’पद व पदक देऊन ब्रिटनच्या ‘रॉयल कॉलेज ऑफ सर्जन्स’ने गौरवले आहे.
  • जॉन हंटर हे ब्रिटनमधील प्रख्यात शल्यविशारद व वैज्ञानिक होते. त्यांच्या नावे दिले जाणारे हे प्राध्यापकपद शल्यविशारद क्षेत्रातील मोठा सन्मान आहे.
  • मूलपेशींच्या साह्य़ाने कूर्चाची दुरुस्ती करण्याचे तंत्र डॉ. शेट्टी यांनी शोधून काढले. हे संशोधन त्यांनी कँटरबरी ख्राइस्ट चर्च युनिव्हर्सिटीत असताना केले.
  • ब्रिटनमधील अस्थिशल्यविशारदांना प्रशिक्षण देण्याचे मोठे काम डॉ. शेट्टी यांनी केले असून गुडघ्याच्या शस्त्रक्रियेत त्यांचे जगात अव्वल स्थान आहे.
  • अस्थिशल्यात त्यांनी अनेक नावीन्यपूर्ण संकल्पना आणल्या. गुडघ्याच्या ऑथरेस्कोपिक शस्त्रक्रियेत ‘रोबो’चा वापर करणारे ते पहिले शल्यविशारद आहेत.
  • जेलआधारित कूर्चा दुरुस्ती शस्त्रक्रियाही त्यांनीच प्रथम सुरू केल्या. स्पायर अ‍ॅलेक्झांड्रा हॉस्पिटल या इंग्लंडमधील रुग्णालयाचे ते संस्थापक संचालक आहेत.
  • अनेकदा अपघातात लोकांचे हात-पाय कापावे लागतात तेव्हा ते अपंग होतात, पण अस्थिमज्जेतील मूलपेशींच्या मदतीने एक प्रकारचे जेल त्यात मिसळून लोकांना बरे करण्याचे तंत्र त्यांनी प्रा. पीटर किम यांच्यासमवेत शोधले. त्याला ‘शेट्टी-किम तंत्र’ असे म्हणतात.
  • अनेक पुस्तकेही त्यांनी लिहिली असून, फ्रेड हिडली पुरस्कार व एल्सवियर पुरस्कार त्यांना मिळाला आहे.

बुकर पुरस्कार विजेते जॉन बर्जर यांचे निधन

  • कलात्मक समीक्षेची परंपरा सुरू करणारे बुकर पुरस्कार विजेते कांदबरीकार जॉन बर्जर यांचे निधन झाले. ते ९० वर्षांचे होते.
  • मार्क्सवादी मर्मज्ञ म्हणून ओळखले जाणारे बर्जर यांच्या ‘वेज ऑफ सीईंग’ या बीबीसीवरील मालिकेतून कलात्मक समीक्षेमध्ये एक राजकीय दृष्टीकोन आणला. 
  • G हे एकाक्षरी शीर्षक असलेल्या कादंबरीसाठी त्यांना १९७२मध्ये मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला होता.
  • पुरस्काराच्या रकमेपैकी अर्धे मानधन ‘द ब्लॅक पँथर्स’ या आफ्रिकन-अमेरिकन चळवळीसाठी त्यांनी दिले. 
  • उत्तर लंडनमधील हॅकनी येथे जन्म झालेल्या बर्जर यांनी चित्रकार म्हणून त्यांच्या कारकिर्दीला सुरवात केली. त्यांची चित्रकला १९४०मध्ये प्रदर्शनातून मांडल्यानंतर त्यांनी लेखनामध्ये नशीब अजमावले.
  • कवितांपासून ते पटकथांपर्यंत, तसेच छायाचित्रणाविषयी, स्थलांतरित कामगारांचे शोषण, पॅलेस्टिनींचा संघर्ष अशा विविध विषयांवर, वेगवेगळ्या स्वरुपात त्यांनी लेखन केले.

बिलावल भुट्टो यांची विरोधी पक्षनेतेपदी निवड

  • पाकिस्तानचे माजी अध्यक्ष असिफ अली झरदारी आणि दिवंगत पंतप्रधान बेनझीर भुट्टो यांचे पुत्र बिलावल भुट्टो यांची विरोधी पक्षनेतेपदी निवड झाली आहे.
  • याआधी खुर्शीद शहा यांच्याकडे ही जबाबदारी होती. आता ते २८ वर्षीय बिलावल भुट्टो यांचे सल्लागार म्हणून काम पाहतील. 
  • ऑक्सफर्ड विद्यापीठात शिक्षण घेतलेले बिलावल भुट्टो सध्या पाकिस्तान पीपल्स पार्टीचे (पीपीपी) अध्यक्ष आहेत.
  • काही दिवसांपूर्वीच सिंध प्रांतातून निवडणूक लढविण्याचा निर्णय बिलावल यांनी घेतला होता. 

ऑस्ट्रेलिया ट्वेंटी-२०च्या सहप्रशिक्षकपदी रिकी पाँटिंग

  • ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा सर्वांत यशस्वी माजी कर्णधार रिकी पाँटिंग याची ऑस्ट्रेलियाच्या ट्वेंटी-२० संघाच्या सहप्रशिक्षकपदी निवड करण्यात आली आहे.
  • पुढील महिन्यात श्रीलंकेविरुद्ध होणाऱ्या तीन ट्वेंटी-२० सामन्यांच्या मालिकेसाठी पाँटिंगची सहप्रशिक्षक म्हणून निवड करण्यात आली आहे.
  • या संघाचा प्रमुख प्रशिक्षक माजी सलामीवीर जस्टिन लँगर असणार असून, जेसन गिलेस्पी सुद्धा सहप्रशिक्षक असणार आहे.
  • पाँटिंगने यापूर्वी आयपीएलमध्ये मुंबई इंडियन्स संघाच्या प्रशिक्षकपदाची जबाबदारी पार पाडलेली आहे.

चालू घडामोडी : ३ जानेवारी

सावित्रीबाई फुलेंची १८६वी जयंती

  • स्त्री शिक्षण आणि महिला सबलीकरण यांच्यासाठी केलेल्या कार्याला मानवंदना म्हणून सावित्रीबाई फुलेंच्या १८६व्या जयंतीनिमित्त गुगलने खास डूडल तयार केले आहे. 
  • ३ जानेवारी १८३१ला सावित्रीबाई फुले यांचा जन्म झाला. महिलांचे शिक्षण आणि त्यांचे सबलीकरण यासाठी त्यांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.
  • सामाजिक कार्यकर्त्या आणि कवी म्हणून सावित्रीबाई फुले सुपरिचित आहेत. आपल्या साहित्यातून सावित्रीबाईंनी नेहमीच समानतेचा पुरस्कार केला.
  • देशातील पहिल्या महिला शिक्षिका असलेल्या सावित्रीबाई फुले यांनी सामाजिक सुधारणेच्या चळवळीत मोलाची भूमिका बजावली.
  • पती ज्योतीराव फुले यांना खंबीरपणे साथ देत आणि प्रसंगी समाजाच्या विरोधात जात सावित्रीबाई फुले यांनी त्यांचे सामाजिक कार्य अखंडितपणे सुरू ठेवले.
  • महिलांचे शिक्षण, त्यांचे सबलीकरण, त्यांचे हक्क यांच्यासाठी सावित्रीबाई आयुष्यभर झटत होत्या.
  • पुण्यातील भिडे वाड्यात १८४८मध्ये ज्योतीराव फुलेंच्या मदतीने सावित्रीबाईंनी फुले यांनी देशातील महिलांसाठीची पहिली शाळा सुरु केली.
  • त्यामुळेच २०१४मध्ये पुणे विद्यापीठाचे नाव बदलून सावित्रीबाई फुले विद्यापीठ असे करण्यात आले.

एलपीजीच्या ऑनलाइन पेमेंटवर पाच रूपयांची सूट

  • कॅशलेस व्यवहारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारने आता घरगुती सिलिंडरच्या (एलपीजी) ऑनलाइन पेमेंटवर पाच रूपयांची सूट जाहीर केली आहे.
  • यापूर्वी पेट्रोल आणि डिझेलच्या ऑनलाइन व्यवहारांसाठीही ग्राहकांना ०.७५ टक्के सूट देण्याचे आदेश सरकारने तेल कंपन्यांना दिले होते.
  • तेल कंपन्यांनी एलपीजी सिलेंडर ऑनलाईन बुक करण्याची आणि नेट बॅंकिंग, क्रेडिट-डेबिट कार्डद्वारे पैसे भरण्याची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
  • सिलेंडर बुक केल्यानंतर पैसे भरताना येणाऱ्या बिलातून पाच रुपये वजा करण्यात येणार आहेत.

न्यायमित्रांच्या समितीतून एफ एस नरिमन यांची माघार

  • बीसीसीआयच्या प्रशासकांच्या नावांची सूचना करण्यासाठी नियुक्त केलेल्या न्यायमित्रांच्या समितीतून (अमायकस क्युरी) कायदेतज्ज्ञ एफ एस नरिमन यांनी माघार घेतली आहे.
  • सर्वोच्च न्यायालयाने एफ एस नरीमन यांच्या स्थानी सीनिअर वकील अनिल दिवाण यांची नियुक्ती केली आहे.
  • न्यायालयाने दोन्ही वकिलांना दोन आठवड्यांत संभाव्य प्रशासकांची नावे सुचविण्यास सांगितले आहे.
  • सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशांचे पालन न केल्याने बीसीसीआय अध्यक्ष अनुराग ठाकूर आणि सचिव अजय शिर्के यांना कोर्टाने पदावरून हटविले होते.
  • त्यानंतर त्याजागी नवे पदाधिकारी निवडण्यासाठी कोर्टाने एफ एस नरिमन आणि गोपाल सुब्रमण्यम यांची नियुक्ती केली होती.

भारतीय टेनिसपटू सोमदेव देववर्मन निवृत्त

  • भारतीय टेनिसपटू सोमदेव देववर्मनने व्यावसायिक टेनिसमधून निवृत्ती स्वीकारण्याची घोषणा केली आहे.
  • त्याची कारकीर्द २०१२मध्ये खांद्याला झालेल्या दुखापतीमुळे संपुष्टात आली. या दुखापतीचा प्रभाव त्याच्या कारकिर्दीवर झाला आणि अखेर त्याने टेनिसमधून निवृत्ती स्वीकारण्याचा निर्णय घेतला.
  • सोमदेवने २००८ मध्ये डेव्हिस कपमध्ये कारकिर्दीचा प्रारंभ केला. त्यानंतर एकेरीमध्ये त्याने सातत्याने भारताचे नेतृत्व केले.
  • भारताच्या डेव्हिस कप संघाचा नियमित सदस्य असलेला सोमदेव १४ सामने खेळला आणि २०१०मध्ये भारताला विश्व ग्रुपमध्ये स्थान मिळवून देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.
  • सोमदेवने एटीपी टूर-२००९ चेन्नई ओपनमध्ये वाईल्ड कार्ड प्रवेश मिळवताना अंतिम फेरी गाठली होती. त्याचप्रमाणे २०११मध्ये दक्षिण आफ्रिका ओपनमध्ये अंतिम फेरी गाठली होती. 
  • सोमदेवने ग्वांग्झूमध्ये २०१०च्या आशियाई स्पर्धेत एकेरी व दुहेरीमध्ये सुवर्णपदक पटकावले होते. २०११मध्ये तो अर्जुन पुरस्काराचा मानकरी ठरला होता.
  • सोमदेव जवळजवळ एक दशक भारताचा एकेरीतील सर्वोत्तम खेळाडू मानला जात होता.

डेव्हिड वॉर्नरचे कसोटीच्या पहिल्याच सत्रात शतक

  • ऑस्ट्रेलिया आणि पाकिस्तान यांच्यात सुरू असलेल्या कसोटी सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा सलामीवीर डेव्हिड वॉर्नर याने पहिल्याच सत्रात ७८ चेंडूत शतक करण्याचा पराक्रम केला आहे.
  • अशी किमया करणारा डेव्हिड वॉर्नर हा जगातील पाचवा तर ऑस्ट्रेलियाचा चौथा फलंदाज ठरला आहे.
  • वॉर्नरने ७८ चेंडूंमध्ये शतकी खेळी करताना सिडनी मैदानावर सर्वांत वेगवान शतक झळकावण्याचा नवा विक्रम नोंदवला. 
  • यापूर्वीचा विक्रमही वॉर्नरच्याच नावावर होता. गेल्या वर्षी वेस्ट इंडिजविरुद्ध त्याने ८२ चेंडूंमध्ये शतक झळकावले होते.
  • वॉर्नरच्या आधी १९३०साली ऑस्ट्रेलियाच्या डॉन ब्रॅडमन यांनी, तर १९७६साली पाकिस्तानच्या माजिद खान याने अशी शतकी कामगिरी केली होती.
  • ऑस्ट्रेलियाच्या व्हिक्टर ट्रंपर याने १९०२साली मॅनचेस्टरमधील सामन्यात उपहारापूर्वी १०३ धावा केल्या होत्या.
  • त्यानंतर ऑस्ट्रेलियाच्याच चार्ली मैकार्टनी यांनी १९२६साली लिड्समध्ये ११२ धावा केल्या होत्या.
  • डॉन ब्रॅडमन यांनी १९३०साली उपहारापूर्वी १०५ धावा करून विक्रम केला होता. त्याचसोबत याच डावात त्यांनी ३३४ धावांच्या विक्रमाची नोंद केली होती.

पाकिस्तानमध्ये हिंदू विवाह पद्धतीला कायदेशीर मान्यता

  • पाकिस्तानच्या सिनेटने हिंदू विवाह पद्धतीला कायदेशीर मान्यता मिळण्याच्या विधेयकाला मंजुरी दिल्यामुळे आता हिंदू पद्धतीने विवाह केलेल्या जोडप्यांना विवाह नोंदणी करता येणार आहे.
  • तसेच, घटस्फोट घेता येणे आणि  पतीच्या निधनानंतर महिलांना पुनर्विवाहाची परवानगी मिळाली आहे. हिंदू पद्धतीनुसार विवाह केलेल्या जोडप्यांना नोंदणीचे अधीकृत प्रमाणपत्र मिळणार आहे.
  • या कायद्याचे उल्लंघन करणाऱ्यास शिक्षा होऊ शकते अशी तरतूदही या कायद्यामध्ये आहे.
  • ज्या जोडप्यांचे घटस्फोट झाले आहेत त्यांना देखील लग्न करण्याची परवानगी मिळाली आहे. या कायद्यानुसार हिंदू विधवांना पुनर्विवाहाची मान्यता मिळाली आहे.
  • सप्टेंबरमध्ये हिंदू विवाह कायदा २०१६चा मसुदा नॅशनल असेम्ब्लीमध्ये ठेवण्यात आला होते. त्याला मान्यता मिळाल्यानंतर हे विधेयक वरिष्ठ सभागृहात म्हणजे सिनेटमध्ये आले.
  • पाकिस्तानमध्ये १.६ टक्के हिंदू राहतात. तरीदेखील पाकिस्तानच्या निर्मितीपासून आतापर्यंत तेथे हिंदू विवाहांना कायदेशीर मान्यता नव्हती.
  • त्यामुळे हिंदूंना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत होता. त्या जाचातून पाकिस्तानमधील हिंदूंची सुटका होणार आहे.

ज्येष्ठ व्यंगचित्रकार टायरस वाँग यांचे निधन

  • ज्येष्ठ व्यंगचित्रकार टायरस वाँग यांचे वयाच्या १०६व्या वर्षी निधन झाले. ‘बॅम्बी’हे त्यांनी काढलेले कार्टून व्यक्तिचित्र चाहत्यांच्या विशेष पसंतीस उतरले. 
  • वाँग यांनी वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओ, वॉर्नर ब्रदर्स, हॉलमार्क या ख्यातनाम कार्टून कंपन्यांसाठी काम केले.
  • मूळचे चीनचे असलेले वाँग वडिलांबरोबर अमेरिकेत स्थायिक झाले आणि त्यांनी व्यंगचित्रकार म्हणून नाव कमावले.
  • वाँग यांनी वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओसाठी १९३८ ते १९४१ दरम्यान तीन वर्षांसाठी काम केले.

तुर्कस्तानातील हल्ल्याला आयसिस जबाबदार

  • तुर्कस्तानात नववर्षदिनी नाइट क्लबवर करण्यात आलेल्या हल्ल्याची जबाबदारी आयसिसने घेतली आहे.
  • या हल्ल्यात ३९ जण ठार झाले. त्यात दोन भारतीयांचा समावेश आहे. यातील हल्लेखोर अजून बेपत्ता असून तो आयसिसशी संबंधित आहे.
  • जूनमध्ये इस्तंबूलच्या अतातुर्क विमानतळावर हल्ले करणाऱ्या गटातीलच एकाने हा हल्ला केला असावा अशी शक्यता आहे.
  • इस्लामिक स्टेट आणि कुर्दिश दहशतवाद्यांच्या हिंसाचारामुळे २०१६ हे वर्ष तुर्कीसाठी रक्तरंजित ठरले.  दुर्दैवाने २०१७ची सुरुवातही रक्तरंजितच झाली.

ट्विटरच्या चीनमधील प्रमुख केथी चेन यांचा राजीनामा

  • सोशल नेटवर्किंगमध्ये जगातील आघाडीच्या संकेतस्थळांपैकी एक असलेल्या ट्विटरच्या चीनमधील प्रमुख केथी चेन यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे. 
  • त्यांच्याकडे आठ महिन्यांपूर्वीच ट्विटरच्या चीनमधील व्यवसायाची सूत्रे सोपविण्यात आली होती.
  • चीनमध्ये २००९ पासून ट्विटर ब्लॉक करण्यात आलेले आहे, मात्र व्हर्चुअल प्रायव्हेट नेटवर्क्सवरून (VPN) येथे ट्विटर वापरले जाते. 
  • चीनमध्ये देशांतर्गत सोशल मीडियाला जास्त वाव देण्यात आला असून, त्यामध्ये ‘सिना वेईबो’ हे मायक्रोब्लॉगिंगचे संकेतस्थळ आणि ‘वीचॅट’ हे मेसेजिंग अॅप्लिकेशन मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.

चालू घडामोडी : २ जानेवारी

भारत व पाकदरम्यान अणुआस्थापनांच्या यादीची देवाणघेवाण

  • भारत व पाकिस्तान यांनी लागोपाठ सव्विसाव्या वर्षी त्यांच्या अणुआस्थापनांच्या यादीची देवाणघेवाण केली आहे.
  • एका द्विपक्षीय करारानुसार दोन्ही देशांना एकमेकांच्या अणुआस्थापनांवर हल्ला करण्यास प्रतिबंध आहे, त्यातील तरतुदीनुसार यादीची देवाणघेवाण करण्यात आली.
  • भारत व पाकिस्तान यांनी राजनैतिक मार्गाने नवी दिल्ली व इस्लामाबाद येथे याद्यांची देवाणघेवाण केली.
  • भारत व पाकिस्तान यांच्यात एकमेकांच्या अणुआस्थापनांवर हल्ले न करण्याबाबत करारावर ३१ डिसेंबर १९८८मध्ये करार झाला होता.
  • हा करार २७ जानेवारी १९९१मध्ये अमलात आला होता. त्यानुसार दोन्ही देशांनी एकमेकांना अणुआस्थापनांची यादी दरवर्षी सादर करणे आवश्यक आहे.
  • दरवर्षी १ जानेवारीला या यादीची देवाणघेवाण होते. १ जानेवारी १९९२ पासून लागोपाठ २६व्या वर्षी या यादीची देवाणघेवाण करण्यात आली.
  • दोन्ही देशांनी त्यांच्या तुरूंगात असलेल्या कैद्यांची यादीही एकमेकांना सादर केली. राजनैतिक संपर्क कराराअंतर्गत या याद्या एकमेकांना देण्यात आल्या. याबाबतचा करार २१ मे २००८ रोजी झाला होता.

अग्नी-४ या क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी

  • ओडिशाच्या किनारपट्टीवरील असलेल्या अब्दुल कलाम बेटावर स्ट्रटेजिक फोर्सेस कमांडने अग्नी-४ या आंतरखंडीय क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली.
  • एक टन वजनाची अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता असणारे अग्नी-४ हे स्वानातीत क्षेपणास्त्र ४ हजार किलोमीटरपर्यंत मारा करु शकते.
  • अग्नी-४ क्षेपणास्त्र जमिनीवरुन जमिनीवर मारा करणारे बॅलेस्टिक प्रकारातील क्षेपणास्त्र आहे.
  • संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेच्या (DRDO) वतीने एकात्मिक क्षेपणास्त्र विकास कार्यक्रमाअंतर्गत हे क्षेपणास्त्र विकसित करण्यात आले आहे.
  • मध्यम ते लांब पल्ल्याच्या अग्नी क्षेपणास्त्रांच्या मालिकेतील हे चौथे क्षेपणास्त्र असून, सध्या ते चाचणीच्या टप्प्यात आहे.
  • आतापर्यंत अग्नी-१, २, ३ ही तीन प्रकारची क्षेपणास्त्रे लष्करी वापरासाठी सज्ज झाली आहेत.
  • डिसेंबर २०१६मध्ये अग्नी-५ क्षेपणास्त्राचे शेवटच्या टप्प्यातील कॅनिस्टर चाचणीदरम्यान यशस्वीपणे प्रक्षेपण करण्यात आले होते.

अनुराग ठाकूर आणि अजय शिर्के यांना पदावरून हटवले

  • बीसीसीआयने लोढा समितीच्या शिफारशी मान्य करण्यास नकार दिल्याने सर्वोच्च न्यायालयाने बीसीसीआयचे अध्यक्ष अनुराग ठाकूर आणि सचिव अजय शिर्के यांना पदावरून हटवले आहे.
  • कोर्टाने वारंवार सूचना देऊनही या आदेशांचे पालन न केल्याने अनुराग ठाकूर आणि अजय शिर्के यांच्यावर कारवाई करण्यात आली आहे.
  • लोढा समितीने सुचविलेल्या शिफारशी लागू करण्यात असमर्थ असल्याचे आणि क्रिकेट संघटनांत पारदर्शकता आणण्यात अपयशी ठरल्याची कारणे ठाकूर आणि शिर्के यांना हटविण्यामागे दिली आहेत.
  • बीसीसीआयच्या नव्या पदाधिकाऱ्यांसाठी नाव सुचविण्यासाठी कोर्टाने फली नरीमन आणि गोपाल सुब्रमण्यम या न्यायमित्रांची (अमायकस क्युरी) नेमणूक केली आहे.
 पार्श्वभूमी 
  • आयपीएलमधील स्पॉट फिक्सिंग आणि बेटिंगच्या धक्कादायक प्रकारानंतर, भारतीय क्रिकेटच्या साफसफाईची मोहीम हाती घेऊन सुप्रीम कोर्टाने लोढा समितीची स्थापना केली होती.
  • १८ जुलै २०१६ रोजी कोर्टाने दिलेल्या निर्णयानुसार बीसीसीआयचे पदाधिकारी नियमानुसार अपात्र ठरले होते. लोढा समितीने बीसीसीआयच्या पदाधिकाऱ्यांना हटविण्याची मागणी केली होती.
  • त्यानंतर झालेल्या सुनावण्यांच्या मालिकेनंतर लोढा समितीने १४ नोव्हेंबर रोजी सुप्रीम कोर्टात याप्रकरणी आपला तिसरा अहवाल सादर केला होता.
  • लोढा समितीच्या ठाम भूमिकेनंतर सुप्रीम कोर्टानेही आपला आदेश कायम ठेवत बीसीसीआयला शिफारशी लागू करण्याचे आदेश दिले होते.

शंकर बालसुब्रह्मण्यम यांना ब्रिटनचा नाइटहूड किताब

  • भारतीय वंशाचे केम्ब्रिज विद्यापीठाचे डीएनए तज्ज्ञ व रसायनशास्त्राचे प्राध्यापक शंकर बालसुब्रह्मण्यम यांना ब्रिटनचा नाइटहूड किताब जाहीर झाला आहे.
  • ब्रिटनच्या राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांच्या वतीने विविध क्षेत्रांत उत्तुंग कामगिरी करणाऱ्यांना नाइटहूड किताब दिला जातो.
  • बालसुब्रह्मण्यम यांचे डीएनए संशोधनातील महत्त्वाचे कार्य म्हणजे त्यांनी डीएनए क्रमवारी लावण्याच्या नवीन तंत्राचा शोध लावला आहे.
  • त्यांनी शोधलेल्या नव्या पद्धतीने व्यक्तिगत पातळीवर जिनोमची क्रमवारी लावली जाऊ शकते व त्यासाठी एक हजार पौंडापेक्षा कमी खर्च येतो.
  • व्यक्तिगत पातळीवर हे तंत्र वापरून आपण एखाद्या व्यक्तीला एखादा रोग कोणत्या जनुकामुळे झाला आहे, हे सांगू शकतो.
  • जीवशास्त्रातील हा क्रांतिकारी शोध असून वैद्यक क्षेत्रातही त्याचे अनेक उपयोग आहेत.
  • सर शंकर बालसुब्रह्मण्यम हे रॉयल सोसायटीचे फेलो असून ते जन्माने भारतीय असलेले ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ आहेत. त्यांचा जन्म १९६६मध्ये चेन्नईत झाला व नंतर १९६७मध्ये ते ब्रिटनला गेले.
  • ब्रिटनमधील केम्ब्रिज संस्थेत ते कर्करोग संशोधन गटाचे प्रमुख आहेत व ट्रिनिटी कॉलेजचे फेलोही आहेत. केम्ब्रिज एपिजेनेटिक्स व सोलेक्सा यांच्या स्थापनेत त्यांचा मोठा वाटा आहे.
  • सध्या ते केम्ब्रिज विद्यापीठाच्या रसायनशास्त्र विभागात हर्शेल स्मिथ प्रोफेसर आहेत. केम्ब्रिज विद्यापीठातील रसायनशास्त्राच्या काही प्रयोगशाळांचे नेतृत्व त्यांच्याकडे आहे.
  • न्यूक्लिइक अ‍ॅसिडमध्ये त्यांनी मोठे संशोधन केले आहे. सोलेक्सा जनुक क्रमवारी तंत्र शोधण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे.
  • कर्करोगातील उपचारात उपयोगी पडू शकतील अशा अनेक रेणवीय क्रिया त्यांनी शोधून काढल्या असून त्यात जी क्वाड्रप्रेक्सेसचा समावेश आहे.
  • त्यांना यापूर्वी टेट्राहेड्रॉन पुरस्कार, कोर्ड-मार्गन पुरस्कार, मलार्ड ग्लॅक्सो वेलकम पुरस्कार असे अनेक मानसन्मान मिळाले आहेत.

किरगिझस्तानच्या मेजर जनरलपदी भारतीय वंशाची व्यक्ती

  • किरगिझस्तान सैन्याच्या मेजर जनरलपदी भारतीय वंशाचे शेख रफिक मोहम्मद यांची निवड करण्यात आली आहे.
  • किरगिझस्तानचे संरक्षण मंत्री अली मिर्झा यांनी शेख रफिक मोहम्मद यांची मेजर जनरलपदी नियुक्ती केली. ते मूळचे केरळचे आहेत.
  • केरळमधील मल्ल्याळी व्यक्तीला दुसऱ्या देशाचे सैन्याचे प्रमुखपद मिळण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
  • रफिक यांच्याकडे किरगिझस्तानचे नागरिकत्वदेखील आहे. रफिक याआधी २००५ आणि २०१०मध्ये माजी राष्ट्रपती कुर्मानबेक सेलियेविच बेकियेव यांचे सल्लागार होते.
  • किरगिझस्तानच्या अर्थव्यवस्थेच्या वाटचालीत रफिक मोहम्मद यांचा महत्त्वपूर्ण वाटा आहे.
  • रफिक यांनी किरगिझस्तानमधील कर रचना सोपी आणि सुटसुटीत करण्यावर भर दिला. त्यामुळे किरगिझस्तानमध्ये मोठ्या प्रमाणात परकीय गुंतवणूक झाली.
  • त्यांनी संयुक्त अरब अमिरात, इराण, सौदी अरेबिया आणि किरगिझस्तानसाठी काम केले आहे.

चालू घडामोडी : १ जानेवारी

मोदींकडून अनेक नव्या योजनांची घोषणा

  • निश्चलनीकरण आणि वारंवार निर्णयबदलामुळे जनतेमध्ये निर्माण झालेल्या असंतोषाच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नववर्षांच्या पूर्वसंध्येला अनेक नव्या योजनांची घोषणा केली.
  • ‘सबका साथ़, सबका विकास’ हे प्रचारवाक्य उधृत करत मोदी यांनी वंचित, गरीब, शोषित, महिला सक्षमीकरणासाठी सरकार कटिबध्द असल्याची ग्वाही दिली.
 मोदींनी घोषणा केलेल्या योजना 
घरबांधणी
  • प्रधानमंत्री आवास योजनेंगर्तत २०१७मध्ये गरीब आणि मध्यमवर्गीयांसाठी शहरात घरासाठी ९ लाखांपर्यंतच्या कर्जावर व्याजदारात ४ टक्के तर १२ लाखांपर्यंतच्या कर्जावरील व्याजदरात ३ टक्के सूट देण्यात येईल.
  • गावांमध्ये ३३ टक्के जादा घरे बांधण्यात येतील. गावातील घरबांधणी किंवा राहत्या घराचा विस्तार करायचा असेल तर त्यासाठी २ लाखांच्या कर्जावरील व्याजदारात ३ टक्क्यांची सूट देण्यात येईल.
कृषीकर्ज
  • सहकारी बॅंकांकडून ज्या शेतकऱ्यांनी कृषीकर्ज घेतले आहे, त्यावरील ६० दिवसांचे व्याज सरकार फेडणार आहे.
  • तीन कोटी किसान क्रेडिट कार्ड ही रूपे क्रेडिट कार्डमध्ये रुपांतरित केली जातील.
लघु व मध्यम उद्योग
  • लघुउद्योगांसाठी कॅश क्रेडिट मर्यादा २० टक्क्यांवरुन २५ टक्क्यांवर आणण्यात आली आहे. त्यानुसार त्यांना १ कोटींऐवजी २ कोटींपर्यंत कर्ज देण्यात येईल.
गर्भवती महिला
  • माता मृत्यूदर कमी करण्यासाठी  सरकार गर्भवती महिलांसाठीही देशव्यापी योजनेची सुरुवात करणार आहे.
  • सरकार गर्भवती महिलांना रुग्णालयात प्रसूती, पौष्टीक आहारासाठी ६ हजारांची मदत दिली जाणार आहे. ही रक्कम त्यांच्या खात्यात जमा करण्यात येईल. 
ज्येष्ठ नागरिक
  • ज्येष्ठ नागरिकांच्या साडेसात लाखांच्या दहा वर्षांसाठीच्या मुदत ठेवींवर आठ टक्के व्याजदर देणार. ही मिळणारी रक्कम प्रत्येक महिन्याला त्यांना मिळू शकते.

अनिवासी भारतीयांना नोटा बदलून घेण्याच्या मुदतीत वाढ

  • ९ नोव्हेंबर ते ३० डिसेंबर दरम्यान परदेशात असणाऱ्या अनिवासी भारतीयांना नोटा बदलून घेण्याच्या मुदतीत वाढ केली आहे.
  • ९ नोव्हेंबर ते ३० डिसेंबर दरम्यान परदेशात असणारे अनिवासी भारतीय ३० जून २०१७पर्यंत त्यांच्याकडे असणाऱ्या ५०० आणि १००० रुपयांच्या नोटा बदलू शकतात.
  • मात्र ही मुदतवाढ नेपाळ, भूटान, पाकिस्तान आणि बांगलादेशमध्ये असणाऱ्या भारतीय नागरिकांना लागू असणार नाही.
  • सध्याच्या नियमानुसार अनिवासी भारतीयांना त्यांच्यासोबत २५ हजार रुपये नेण्याची मुभा आहे.
  • रिझर्व्ह बँकेच्या नवी दिल्ली, चेन्नई, कोलकाता आणि नागपूरमधील कार्यालयांमध्ये जुन्या नोटा बदलून दिल्या जाणार आहेत.

महाराष्ट्राच्या महाधिवक्ता पदावर अॅड. रोहित देव

  • अॅड. श्रीहरी अणे यांच्या राजीनाम्यानंतर अनेक दिवसांपासून रिक्त असलेल्या महाराष्ट्राच्या महाधिवक्ता पदावर अॅड. रोहित देव यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
  • शिवसेना-भाजप युतीच्या काळातील देव हे तिसरे महाअधिवक्ता आहेत. याआधी सुनील मनोहर व श्रीहरी अणे यांनी या पदाचा काही महिन्यातच राजीनामा दिला.
  • श्रीहरी अणे यांनी पदावर असताना स्वतंत्र विदर्भ राज्याची उघडपणे मागणी करून राजकीय वर्तुळात वाद निर्माण केला होता.
  • श्रीहरी अणे यांनी राजीनामा दिल्यानंतर रिक्त झालेल्या महाधिवक्तापदाचा प्रभार सहयोगी महाधिवक्ता रोहित देव यांच्याकडे सोपविण्यात आला होता.
  • माजी महाधिवक्ता सुनील मनोहर यांच्याकडे यापूर्वी सहयोगी महाधिवक्ता पदाचा अतिरिक्त कार्यभार सोपविण्यात आला होता.
  • मात्र, मनोहर यांनी राजीनामा दिल्यानंतर जून २०१५मध्ये रिक्त झालेल्या सहयोगी महाअधिवक्ता या पदावर देव यांची नियुक्ती करण्यात आली होती.
 रोहित देव यांच्याबद्दल 
  • ५१ वर्षांचे देव हे मूळचे नागपूरचे आहेत. नागपूरच्या हिस्लॉप महाविद्यालयातून वाणिज्य शाखेची पदवी घेतल्यानंतर त्यांनी डॉ. आंबेडकर विधि महाविद्यालयातून कायद्याची पदवी मिळवली.
  • अ‍ॅड. सुबोध धर्माधिकारी यांच्याकडे काही काळ सहायक म्हणून काम केल्यानंतर त्यांनी जिल्हा तसेच उच्च न्यायालयात स्वतंत्रपणे वकिली सुरू केली.
  • विद्यार्थिदशेत काही काळ त्यांनी पत्रकार म्हणूनही काम केले. आता बंद पडलेल्या ‘नागपूर टाइम्स’मध्ये त्यांनी दोन वर्षे उपसंपादक म्हणून नोकरी केली.
  • देव हे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस व नितीन गडकरी यांच्या निकटच्या वर्तुळातील म्हणून ओळखले जातात.
  • राज्याच्या विक्रीकर खात्याचे तसेच नागपूर विद्यापीठाचे विशेष वकील म्हणूनही देव यांनी प्रभावी कामगिरी बजावली आहे.
  • देव गेल्या दोन वर्षांपासून नागपूर येथील खंडपीठात केंद्राचे असिस्टंट सॉलिसिटर जनरल म्हणून काम बघत होते.

भारतीय कालगणनेत एका सेकंदाची भर

  • भारतीय कालगणनेत १ जानेवारी २०१७ रोजी पहाटे पाच वाजून २९ मिनिटे व ५९ सेकंदांनी एका सेकंदाची भर घालण्यात आली.
  • जागतिक प्रमाणवेळेशी सुसंगती राखण्यासाठी हे सेकंद वाढविण्यात आले असून त्याला लीप सेकंद असे म्हटले जाते.
  • पृथ्वीचे भ्रमण काहीसे मंदावल्याने ३१ डिसेंबरच्या रात्री ११ वाजून ५९ मिनिटांनी व ५९ सेकंदांनी नॅशनल फिजिकल लॅबोरेटरीचे घड्याळ एका सेकंदासाठी थांबवण्यात आले.
  • यानंतर १ जानेवारी रोजी पहाटे लीप सेकंदाची भर घालून भारतीय प्रमाणवेळ जागतिक कालगणनेशी सुसंगत करण्यात आली.
  • पृथ्वीच्या स्वत:भोवतीच्या कक्षेतील भ्रमणात सातत्य नसून काहीवेळा हे भ्रमण सरासरीपेक्षा जलद तर काहीवेळा संथ होते. भूकंप अथवा चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे हा बदल होतो.
  • उपग्रहांचे कार्य, खगोलशास्त्र आदी बाबतीत एक सेकंदही फार महत्त्वाचे असतो. त्यामुळे या लीप सेकंदाची भर घालण्यात आली आहे.
  • भारतात आतापर्यंत ३६वेळा लीप सेकंदाची भर घालण्यात आली आहे.

अखिलेश यादव सपाच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदी

  • समाजवादी पक्षाच्या १ जानेवारी रोजी झालेल्या राष्ट्रीय कार्यकारिणी बैठकीत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आले आहेत.
  • मुलायमसिंह यादव यांनी अखिलेश यादव व रामगोपाल यादव यांची सहा वर्षांसाठी हकालपट्टी करण्याचा निर्णय घेतला होता. पण, आता हा निर्णय मागे घेण्यात आला आहे. 
  • अखिलेश यांचे निलंबन मागे घेण्याचा निर्णय झाल्यानंतर या बैठकीत अखिलेश यांची बिनविरोध राष्ट्रीय अध्यक्षपदी निवड करण्यात आली आहे.
  • शिवपाल यादव यांना समाजवादी पक्षाच्या प्रदेशाध्यक्ष पदावरून हटवण्यात आले. तर, मुलायमसिंह यांना पक्षाचे मार्गदर्शक बनविण्यात आले आहे.
  • समाजवादी पक्षातील कलहाला जबाबदार धरण्यात येणाऱ्या अमरसिंह यांची पक्षातून हकालपट्टी करण्यात आली आहे. 
  • पक्षाच्या घटनेनुसार राष्ट्रीय संमेलन बोलावण्यासाठी ४० टक्के सदस्यांची मंजुरी लागते. अखिलेश यांच्याकडे सध्या ४० टक्क्यांहून अधिक सदस्यांचे समर्थन आहे.
  • लखनौ येथील जनेश्वर मिश्र पार्क येथे अखिलेश यादव समर्थकांनी समाजवादी पक्षाचे राष्ट्रीय अधिवेशनाचे आयोजन केले होते. 
  • रामगोपाल यादव यांनी बोलावलेल्या पक्षाच्या राष्ट्रीय अधिवेशनास उपस्थित राहू नये असे आवाहन मुलायम सिंग यादव यांनी कार्यकर्त्यांना केले होते.
  • मात्र मुलायम यांच्या आवाहनाकडे दुर्लक्ष करत कार्यकर्ते आणि नेत्यांनी या अधिवेशनास मोठ्या संख्येने उपस्थिती लावली.