चालू घडामोडी : १९ जून

रामनाथ कोविंद एनडीएचे राष्ट्रपतीपदासाठीचे उमेदवार

  • भाजप प्रणित राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीकडून बिहारचे राज्यपाल रामनाथ कोविंद यांचे नाव राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी उमेदवार म्हणून जाहीर करण्यात आले आहे.
  • भाजपचा दलित चेहरा अशी रामनाथ कोविंद यांची ओळख आहे. सध्या रामनाथ कोविंद बिहारचे राज्यपाल म्हणून काम पाहात आहेत.
  • उत्तर प्रदेशच्या कानपूरमधील पराऊंख गावात १ ऑक्टोबर १९४५ रोजी रामनाथ कोविंद यांचा जन्म झाला.
  • रामनाथ कोविंद कोळी जातीचे असून उत्तर प्रदेशात या जातीचा समावेश अनुसूचित जातीमध्ये केला जातो.
  • पेशाने वकील असलेले रामनाथ कोविंद यांनी दिल्ली उच्च न्यायालय व सर्वोच्च न्यायालयात एकूण १६ वर्षे सरकारी वकील म्हणून काम केले.
  • आणीबाणीनंतर जून १९७७मध्ये केंद्रात जनता पक्षाचे सरकार आल्यावर कोविंद यांना तत्कालीन अर्थमंत्री मोरारजी देसाई यांचे स्वीय सहायक म्हणून काम करण्याची संधी मिळाली.
  • १९९१साली भाजपमध्ये त्यांनी प्रवेश केला. यानंतर तीनच वर्षांनी म्हणजेच १९९४मध्ये कोविंद यांना भाजपने राज्यसभेची उमेदवारी दिली.
  • ते भाजपकडून १९९४ ते २००० आणि २००० ते २००६ असे दोन वेळा राज्यसभेवर निवडून गेले आहेत.
  • त्यांना सक्रिय राजकारणात आणण्यासाठी २००७मध्ये भोगनीपूर लोकसभा मतदारसंघातून भाजपने उमेदवारी दिली. मात्र, ते पराभूत झाले. 
  • भाजपच्या दलित मोर्चाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष पदाची जबाबदारी त्यांनी सांभाळली आहे. तसेच रामनाथ कोविंद भाजपचे प्रवक्तेदेखील राहिले आहेत.
  • संसदेतील अनुसूचित जाती-जमाती समिती, पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू, सामाजिक न्याय, विधि व न्याय तसेच राज्यसभा सभागृह समिती अशा विविध समित्यांचे सदस्य म्हणून त्यांनी काम पाहिले आहे.
  • यासोबतच अखिल भारतीय कोळी समाजाचे अध्यक्ष म्हणून देखील त्यांनी काम केले आहे. ८ ऑगस्ट २०१५ रोजी त्यांची बिहारच्या राज्यपालपदी नियुक्ती करण्यात आली. 
  • विद्यमान राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांची कारकीर्द २४ जुलै रोजी संपणार आहे. नव्या राष्ट्रपतींनी २५ जुलैरोजी पदभार स्वीकारणे अपेक्षित आहे.
  • भारताच्या १४व्या राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी १७ जुलै रोजी मतदान तर २० जुलै रोजी मतमोजणी होणार आहे.
  • राष्ट्रपती निवडणुकीसाठी मतांची स्थिती:
    • देशभरातील एकूण खासदार ७७६, आमदार ४१२०
    • खासदारांच्या मतांचे एकूण मूल्य: ५,४९,४०८
    • आमदारांच्या मतांचे एकूण मूल्य: ५,४९,४७४
    • खासदार-आमदारांच्या मतांचे एकत्रित मूल्य: १०,९८,८८२
    • विजयासाठी उमेदवाराला आवश्यक मते: ५,४९,४४२
    • एनडीएकडे सध्या असलेलेली मते: ५,३७,६१४
    • विरोधकांकडे सध्या असलेलेली मते: ४,०२,२३०
    • अन्य लहान पक्षांकडील मते: १,५९,०३८

डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना राजर्षी शाहू पुरस्कार

  • ज्येष्ठ वैज्ञानिक पद्मभूषण डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना २०१६-१७ वर्षाचा राजर्षी शाहू पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
  • वैज्ञानिक क्षेत्रात शाहू महाराजांच्या विचारांचा कृतीपूर्ण वारसा चालू ठेवणारे एक ज्येष्ठ व्यक्तिमत्व म्हणून माशेलकर यांना हा पुरस्कार दिला जाणार आहे.
  • राजर्षी शाहू मेमोरियल ट्रस्टतर्फे देण्यात येणाऱ्या या पुरस्काराचे स्वरुप एक लाख रुपये, स्मृतिचिन्ह आणि मानपत्र असे आहे.
  • श्रीमंत छत्रपती शाहू महाराज जयंतीदिनी म्हणजेच २६ जून रोजी या पुरस्काराचे वितरण करण्यात येणार आहे.
  • रघुनाथ अनंत माशेलकर यांचा जन्म १ जानेवारी १९४३मध्ये गोवा राज्यातील माशेल गावात झाला. त्यांना रमेश माशेलकर या नावानेही ओळखले जाते.
  • माशेलकर हे भारतातील आघाडीचे शास्त्रज्ञ आहेत. यांनी भारताच्या विविध विज्ञान व तंत्रज्ञानविषयक धोरणांना योग्य आकार व दिशा देण्याचे कार्य केले आहे.
  • ते वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन महामंडळ (सीएसआयआर) या संघटनेचे माजी अध्यक्ष होते.
  • माशेलकर यांना विज्ञान-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अतुलनीय योगदानाबद्दल पद्मश्री, पद्मभूषण आणि पद्मविभूषण पुरस्काराने गौरवण्यात आले आहे.
  • तसेच त्यांना यापूर्वी शांतीस्वरूप भटनागर मेडल, मटेरिअल सायंटिस्ट ऑफ दी इयर, जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय पुरस्कार, भारतीय विज्ञान परिषदेचा जीवनगौरव पुरस्कार, प्रियदर्शनी ग्लोबल अॅवॉर्ड असे अनेक पुरस्कारही मिळाले आहेत.
  • यंदाचा हा ३२वा राजर्षी शाहू पुरस्कार असून, १९८४पासून आजपर्यंत ३१ जणांना पुरस्कार प्रदान करण्यात आले आहेत.
  • यापूर्वी भाई माधवराव बागल, डॉ. व्ही. शांताराम, डॉ. बाबा आढाव, तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी, कुसुमाग्रज, न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत, कॉ. गोविंद पानसरे, डॉ. आ. ह. साळुंखे, रयत शिक्षण संस्था, जयंत नारळीकर, प्रा. एन. डी. पाटील, डॉ. भालचंद्र मुणगेकर, प्रा. शिवाजीराव भोसले, आशा भोसले, प्रा. पी. बी. पाटील, शरद पवार आदी मान्यवरांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे.

लॉकहिड मार्टिन कंपनीचा टाटासोबत करार

  • एफ-१६ विमानाची निर्मिती करणाऱ्या लॉकहिड मार्टिन कंपनीने भारतीय कंपनी ‘टाटा’सोबत पॅरिसमध्ये करार केला आहे.
  • या करारामुळे पंतप्रधान मोदींच्या महत्त्वाकांक्षी मेक इन इंडिया मोहीमेला चालना मिळणार असून, भारतातच एफ १६ विमानांची निर्मिती केली जाणार आहे.
  • वायूदलाच्या ताफ्यातील सोव्हिएतकालीन विमाने सेवानिवृत्त होण्याच्या मार्गावर असून या पार्श्वभूमीवर नवीन लढाऊ विमान खरेदी करण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.
  • एफ १६ विमानाची निर्मिती करणाऱ्या लॉकहिड मार्टिन कंपनीने भारताला विमान विकण्याची तयारी दर्शवली होती.
  • मात्र, देशांतर्गत विमान बांधणी क्षेत्राच्या विकासासाठी लढाऊ विमानांची निर्मिती भारतात व्हावी, यासाठी मोदी सरकारने प्रस्ताव कंपनीसमोर ठेवला होती.
  • तो प्रस्ताव स्वीकारत लॉकहिडने भारतात विमानांची निर्मिती करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यासाठी कंपनीने टाटासोबत करार केला आहे.
  • भारताला शस्त्रास्त्र पुरवणाऱ्या देशांच्या यादीत अमेरिका पहिल्या स्थानावर आहे. यानंतर रशिया आणि इस्त्रायल या देशांचा क्रमांक लागतो.
  • जगातील २६ देशांमध्ये एफ १६ हे लढाऊ विमान वापरले जाते. कंपनीने आत्तापर्यंत ३,२०० विमानांची निर्मिती केली आहे.

पंतप्रधान मोदींचे गुरु स्वामी आत्मस्थानंद यांचे निधन

  • पंतप्रधान मोदींचे गुरु आणि रामकृष्ण मठाचे प्रमुख स्वामी आत्मस्थानंद यांचे १८ जून रोजी प्रदीर्घ आजाराने निधन झाले. ते ९८ वर्षांचे होते.
  • नरेंद्र मोदी आणि स्वामी आत्मस्थानंद यांच्यात गेल्या अनेक वर्षांपासून वैयक्तिक ऋणानुबंध होते.
  • १९६६मध्ये स्वामी आत्मस्थानंद राजकोट येथील रामकृष्ण मठाचे प्रमुख म्हणून गुजरातमध्ये आले होते. त्यावेळी मोदी स्वामी आत्मस्थानंद यांना पहिल्यांदा भेटले होते.
  • मोदी आत्मस्थानंद यांच्या शिकवणीतून प्रभावित झाले होते, त्यामुळे त्यांनी आत्मस्थानंद यांना गुरु मानले होते.